Myanmar Kekal dalam Senarai Hitam FATF susulan Risiko Penipuan, Amaran Menjelang Februari 2027

Tiga Belas Tindakan Selesai, Namun Penelitian Kewangan Berterusan

Myanmar kekal dalam senarai hitam Pasukan Petugas Tindakan Kewangan (FATF) pada 30 Oktober 2026, walaupun telah menyelesaikan 13 daripada 15 tindakan dalam program pembaharuannya. Badan pemantau itu mengekalkan gesaan supaya urus niaga kewangan yang melibatkan negara itu diperiksa dengan lebih teliti dan memberi amaran bahawa langkah lebih tegas akan dipertimbangkan jika tiada kemajuan lanjut menjelang Februari 2027.

Keputusan itu dibuat susulan mesyuarat pleno di Paris dari 26 hingga 30 Oktober, yang dihadiri delegasi Myanmar diketuai Gabenor Bank Pusat Dr. Khin Naing Oo. Penipuan dalam talian, aliran hasil jenayah dan langkah antipengubahan wang haram yang belum selesai kekal sebagai kebimbangan utama.

Bagi perniagaan dan keluarga, kesan serta-merta ialah pemeriksaan berterusan terhadap pembayaran antarabangsa. Bank yang mengendalikan urus niaga melibatkan Myanmar dijangka meneliti dengan lebih dekat pihak yang terlibat, tujuan pembayaran dan sama ada aktiviti itu kelihatan mencurigakan. Ini boleh bermakna lebih banyak pertanyaan dan dokumen apabila wang dipindahkan merentasi sempadan.

Myanmar kekal bersama Iran dan Korea Utara dalam kategori FATF yang secara rasmi disebut bidang kuasa berisiko tinggi yang tertakluk pada gesaan untuk bertindak. Langkah yang dikenakan berbeza: Myanmar kekal tertakluk pada usaha wajar dipertingkat, iaitu pemeriksaan kewangan yang lebih teliti, manakala Iran dan Korea Utara berdepan tahap lebih tegas yang dikenali sebagai langkah balas.

FATF turut mengulangi arahan yang penting secara langsung kepada isi rumah biasa: pemeriksaan harus melindungi pindahan wang yang sah, termasuk bantuan kemanusiaan dan wang yang dihantar pulang oleh pekerja migran. Keputusan itu menggabungkan tekanan berterusan terhadap pihak berkuasa kewangan Myanmar dengan gesaan supaya saluran penting berkenaan terus berfungsi.

Mengapa Penipuan Dalam Talian Kekal Menjadi Tumpuan

FATF merujuk semula kepada penilaian aktiviti jenayah di Myanmar pada Jun. Dalam kenyataannya pada Oktober, badan pemantau itu menggambarkan skala masalah berkenaan:

aktiviti penipuan dan penipuan siber di Myanmar kekal meluas dan menimbulkan risiko kewangan haram yang ketara.

Pengubahan wang haram ialah proses memindahkan atau menyamarkan wang hasil jenayah supaya kelihatan berpunca daripada sumber yang sah. Penipuan dalam talian menghasilkan wang yang perlu diterima, dipindahkan dan dibelanjakan oleh penjenayah. Ini menjadikan saluran kewangan yang menyokong penipuan sebahagian daripada masalah yang sama dengan operasi yang menyasarkan mangsa.

Operasi penipuan dan pengubahan wang haram yang berkaitan dengannya berkembang sejak tentera merampas kuasa pada 2021, khususnya di kawasan pinggiran Myanmar. Konflik turut berlaku seiring peningkatan pengeluaran dan penyeludupan dadah haram, terutama metamfetamina, di timur Myanmar. Kedua-dua kegiatan itu menghasilkan wang hasil jenayah yang perlu dijejaki pihak berkuasa.

FATF mengiktiraf langkah kerajaan yang disokong tentera untuk membanteras operasi penipuan, sambil menggesa tindakan lanjut terhadap aliran wang yang berkaitan dengannya. Pengerusi FATF, Giles Thomson, turut memberi amaran dalam sidang media bahawa Myanmar boleh berdepan langkah lebih tegas jika tidak bertindak terhadap penipuan dalam talian dan memenuhi tuntutan badan pemantau itu.

Perkara yang Masih Perlu Dilakukan

Penyelesaian 13 daripada 15 tindakan oleh Myanmar bersamaan kira-kira 87 peratus programnya dari segi bilangan. Dua tindakan masih belum selesai. FATF menggesa tindakan itu diselesaikan, di samping langkah lebih tegas terhadap penipuan dalam talian dan aliran kewangan haram.

Tuntutan badan pemantau itu termasuk menambah baik tugas unit risikan kewangan Myanmar dan pengedaran maklumat oleh unit tersebut. Unit sedemikian menerima dan meneliti maklumat mengenai aktiviti kewangan yang mencurigakan, kemudian menyampaikan penemuan berguna kepada agensi yang boleh menjalankan siasatan.

FATF turut menggesa siasatan dan pendakwaan kes pengubahan wang haram. Secara praktikal, pihak berkuasa perlu menjadikan maklumat mengenai wang mencurigakan sebagai kes yang boleh dibawa melalui sistem keadilan. Bilangan tindakan yang diselesaikan memberikan satu ukuran kemajuan; keputusan untuk mengekalkan Myanmar dalam senarai hitam menunjukkan badan pemantau itu masih menuntut hasil lanjut.

Delegasi bank pusat membincangkan kemajuan Myanmar semasa mesyuarat Paris, yang menyaksikan wakil negara anggota utama FATF menyatakan sokongan terhadap usahanya. Namun, keputusan itu mengekalkan tahap penelitian sedia ada dan disertai amaran baharu mengenai kemungkinan tindakan lebih tegas.

Bagaimana Myanmar Sampai ke Tahap Ini

Program Myanmar yang belum selesai bermula sebelum rampasan kuasa pada 2021. Kelemahan dikenal pasti dalam penilaian 2018, dan pihak berkuasa bersetuju dengan pelan tindakan pada Februari 2020. Tarikh akhir untuk menyelesaikannya luput pada September 2021.

Tarikh-tarikh utama menunjukkan bagaimana program pembaharuan menjadi punca tekanan kewangan antarabangsa yang berpanjangan:

• 2018: Penilaian mengenal pasti kelemahan dalam langkah Myanmar mencegah pengubahan wang haram dan pembiayaan keganasan.
• Februari 2020: Myanmar bersetuju dengan pelan tindakan untuk menangani kelemahan tersebut.
• September 2021: Tarikh akhir untuk menyelesaikan program itu luput.
• 21 Oktober 2022: FATF memasukkan Myanmar ke dalam senarai hitam dan menggesa usaha wajar dipertingkat.
• 26 hingga 30 Oktober 2026: FATF bermesyuarat di Paris dan mengekalkan penetapan terhadap Myanmar.
• Februari 2027: FATF akan mempertimbangkan langkah balas jika tiada kemajuan lanjut.

Keputusan Oktober 2026 dibuat empat tahun selepas Myanmar dimasukkan ke dalam kategori senarai hitam. Tempoh itu penting bagi syarikat yang membuat pembayaran berulang: pemeriksaan lebih teliti sudah menjadi keadaan berpanjangan dalam urusan perniagaan yang melibatkan negara itu.

Amaran terbaharu itu menyusuli tarikh akhir terdahulu. Pada Februari 2026, FATF berkata ia akan mempertimbangkan langkah balas jika Myanmar tidak mencatat kemajuan lanjut menjelang Jun. Keputusan Oktober mengekalkan usaha wajar dipertingkat dan menetapkan Februari 2027 sebagai tarikh seterusnya untuk mempertimbangkan tindakan lebih tegas. Penelitian terdahulu terhadap pelan tindakan Myanmar yang belum selesai tertumpu pada siasatan, pendakwaan dan pelucuthakan hasil jenayah.

Tindakan yang Dijangka daripada Bank

FATF, sebuah badan antara kerajaan yang ditubuhkan pada 1989, menyelaraskan piawaian antarabangsa bagi membanteras pengubahan wang haram dan pembiayaan keganasan. Keputusannya menjadi panduan kepada negara dan institusi kewangan tentang cara menangani risiko yang berkaitan dengan bidang kuasa tertentu.

Dalam kenyataan Oktober, badan pemantau itu menjelaskan perkara yang dijangkakan daripada institusi yang mengekalkan hubungan perniagaan melibatkan Myanmar:

meningkatkan tahap dan sifat pemantauan

FATF berkata pemantauan itu harus membantu menentukan sama ada urus niaga atau aktiviti kelihatan luar biasa atau mencurigakan. Bagi bank, ini boleh melibatkan permintaan maklumat yang lebih jelas tentang pelanggan, sumber wang, sebab wang dipindahkan dan pemilik akhir syarikat.

Sebagai contoh, pembayaran bagi barangan import mungkin memerlukan dokumen perniagaan sokongan supaya bank dapat memahami urus niaga itu. Pindahan yang jauh berbeza daripada kebiasaan aktiviti pelanggan mungkin mencetuskan pertanyaan lanjut. Beban praktikal ini ditanggung pelanggan dan juga institusi yang memeriksa mereka.

Langkah balas merupakan tindakan yang lebih tegas. Langkah itu boleh melibatkan pengawasan lebih ketat atau sekatan terhadap hubungan perbankan, sekali gus menyukarkan institusi kewangan untuk mengekalkan perkhidmatan yang melibatkan negara itu. FATF belum memutuskan langkah khusus untuk Myanmar; Februari 2027 ialah tarikh semakan bersyarat, bukannya tarikh sekatan bermula secara automatik.

Kesan terhadap Perdagangan dan Perbankan Rasmi

Seorang pegawai bank swasta di Myanmar memberi amaran bahawa bank antarabangsa mungkin meminta lebih banyak dokumen bagi pindahan ke luar negara. Pegawai itu turut menjangkakan kelewatan lanjut bagi pengimport dan pengeksport, serta memberi amaran bahawa sistem perbankan rasmi yang semakin sempit boleh meluaskan pasaran hundi tidak rasmi.

Pindahan hundi menggunakan broker untuk mengatur pembayaran di luar saluran pindahan bank biasa. Apabila perkhidmatan rasmi semakin sukar diakses, pelanggan mungkin mencari alternatif tersebut. Amaran pegawai itu menyerlahkan ketegangan praktikal: penelitian lebih ketat bertujuan memudahkan pengesanan wang mencurigakan, manakala kesukaran menggunakan bank boleh mendorong pelanggan yang sah beralih kepada saluran yang kurang telus.

Pengimport perlu membayar pembekal di luar negara, manakala pengeksport perlu menerima wang daripada pembeli. Pemeriksaan tambahan boleh memanjangkan tempoh antara persetujuan jualan dengan penyelesaian pembayaran. Perniagaan mungkin berdepan ketidakpastian tentang bila barangan boleh dibayar atau bila hasil jualan akan diterima.

Pegawai yang sama berkata kesukaran memindahkan wang dan risiko sekatan boleh menghalang syarikat antarabangsa daripada membuat pelaburan baharu. Bagi syarikat tersebut, keputusan untuk memasuki Myanmar melibatkan prospek komersial dan kebolehan memindahkan wang melalui bank dengan boleh diharap.

Bantuan dan Kiriman Wang Keluarga Perlu Dilindungi

FATF secara jelas menyentuh bantuan kemanusiaan, kerja pertubuhan bukan untung yang sah dan kiriman wang. Kiriman wang ialah bayaran yang dihantar pulang oleh mereka yang bekerja di luar negara, lazimnya untuk membantu saudara-mara menampung kos sara hidup harian.

Dalam kenyataannya, badan pemantau itu mengarahkan negara supaya melindungi aliran tersebut ketika melaksanakan usaha wajar dipertingkat:

negara harus memastikan aliran dana untuk bantuan kemanusiaan, kegiatan [bukan untung] yang sah dan kiriman wang tidak terganggu atau terbantut.

Bagi pekerja migran, saluran pindahan yang berfungsi menghubungkan pendapatan di luar negara dengan perbelanjaan keluarga di Myanmar. Bagi pertubuhan kemanusiaan, akses kepada pembayaran membantu mereka membiayai bantuan dan kos operasi. Kelewatan atau kehilangan akses perbankan memberi kesan kepada mereka yang menunggu wang itu.

Cabaran utama bagi bank ialah memeriksa urus niaga dengan cukup teliti untuk mengenal pasti kegiatan jenayah sambil terus memproses pembayaran yang sah. Arahan FATF meletakkan kedua-dua tanggungjawab itu dalam keputusan yang sama. Negara yang melaksanakan gesaan untuk meneliti urus niaga juga diminta mengekalkan akses kepada bantuan dan sokongan keluarga.

Desakan Jepun Berdepan Ujian Jenayah Kewangan

Kerajaan Jepun berusaha supaya Myanmar dikeluarkan daripada senarai hitam untuk menggalakkan perniagaan, termasuk menamatkan gesaan FATF supaya urus niaga kewangan diteliti dengan lebih ketat. Sekurang-kurangnya sebuah lagi negara utama Asia turut menyokong pengeluaran Myanmar, menurut seseorang yang mengetahui usaha itu tetapi tidak dinamakan.

Keputusan Oktober menggagalkan usaha tersebut. Kemajuan Myanmar yang dilaporkan dalam program tindakannya dan sokongan yang dinyatakan semasa perbincangan di Paris disusuli pengekalan penetapan itu, dengan penipuan dalam talian dan aliran kewangan haram masih menjadi tumpuan utama kebimbangan badan pemantau berkenaan.

Pendirian Jepun merupakan sebahagian daripada pergerakan serantau yang lebih luas ke arah menjalin semula hubungan dengan Myanmar. Pemerintahan tentera secara langsung digantikan pada April 2026 oleh pentadbiran dengan institusi awam yang disokong tentera, dan pemimpin rampasan kuasa Min Aung Hlaing menjadi presiden.

Sejak itu, Min Aung Hlaing berusaha memperkukuh hubungan dengan rakan utama dan mendapatkan penyepaduan semula penuh ke dalam Persatuan Negara-Negara Asia Tenggara. Pegawai Amerika Syarikat juga telah mengadakan perbincangan langsung dengan pegawai Myanmar beberapa kali sejak kebelakangan ini, kadangkala dengan sokongan Jepun.

Hubungan tersebut membuka peluang untuk penglibatan politik dan komersial. Namun, bank masih berdepan gesaan FATF supaya pemantauan dipertingkat. Kerajaan yang berusaha memperbaiki hubungan diplomatik dan syarikat yang mempertimbangkan pelaburan masih perlu mengambil kira syarat kewangan yang dikenakan berikutan penetapan terhadap Myanmar.

Perkembangan Menjelang Februari 2027

Myanmar kini berdepan dua tugas yang berkait: menyelesaikan baki tindakan dalam program pembaharuannya dan menangani risiko kewangan haram yang dikaitkan dengan penipuan dalam talian yang berleluasa. FATF berkata ia akan terus bekerjasama dengan negara itu untuk menangani risiko berkenaan.

Usaha yang dikenal pasti badan pemantau itu merangkumi risikan kewangan hingga kes jenayah. Maklumat yang lebih baik perlu disampaikan kepada penyiasat, wang yang mencurigakan perlu diteliti dan kes pengubahan wang haram perlu didakwa. Usaha membanteras operasi penipuan juga perlu menyasarkan kegiatan kewangan yang menyokongnya.

Februari 2027 ialah tarikh seterusnya yang dinyatakan dan akan diperhatikan oleh perniagaan, bank serta pertubuhan bantuan. Kemajuan lanjut boleh mempengaruhi penilaian badan pemantau itu; kegagalan mencapai kemajuan boleh membawa kepada pertimbangan langkah lebih tegas. Sehingga itu, usaha wajar dipertingkat kekal sebagai keperluan yang terpakai, di samping arahan supaya aliran bantuan dan kiriman wang yang sah terus berjalan.

Perkara Utama

• FATF mengekalkan Myanmar dalam senarai hitam pada 30 Oktober 2026, selepas mesyuarat pleno di Paris.
• Myanmar telah menyelesaikan 13 daripada 15 tindakan, manakala dua lagi masih belum selesai.
• Penipuan dalam talian yang meluas dan risiko kewangan haram berkaitan dengannya kekal sebagai kebimbangan utama.
• Myanmar kekal tertakluk pada usaha wajar dipertingkat; Iran dan Korea Utara berdepan langkah balas yang lebih tegas.
• FATF akan mempertimbangkan langkah balas terhadap Myanmar jika tiada kemajuan lanjut menjelang Februari 2027.
• Badan pemantau itu berkata bantuan kemanusiaan, kegiatan pertubuhan bukan untung yang sah dan kiriman wang harus kekal mudah diakses.
• Usaha Jepun untuk memastikan Myanmar dikeluarkan daripada senarai itu tidak mengubah keputusan Oktober.