Zon Ekonomi Johor-Singapura catat kelulusan RM88.83 bilion, 45% sudah dilaksanakan

Projek bernilai RM40.3 bilion mula dilaksanakan

Zon Ekonomi Khas Johor-Singapura mencatat pelaburan diluluskan berjumlah RM88.83 bilion, kira-kira US$21.8 bilion, antara Januari 2025 hingga Jun 2026, dengan RM40.3 bilion daripadanya sudah dilaksanakan, menurut kenyataan bersama menteri yang dikeluarkan pada 2 November 2026.

Angka itu menunjukkan kira-kira 45% daripada pelaburan yang diluluskan sudah memasuki fasa pelaksanaan ketika Malaysia dan Singapura bersiap sedia melancarkan pelan induk zon itu pada Disember. Projek yang diluluskan berpotensi mewujudkan 28,755 peluang pekerjaan, termasuk 12,796 pekerjaan yang dikaitkan dengan projek yang sudah dilaksanakan.

Menteri Pembangunan Negara Singapura Chee Hong Tat dan Menteri Ekonomi Malaysia Akmal Nasrullah Mohd Nasir mempengerusikan bersama mesyuarat sulung Jawatankuasa Menteri Kerjasama Johor-Singapura di Gardens by the Bay, Singapura. Ketua Menteri Johor Onn Hafiz Ghazi dan Menteri Negara Kanan Pengangkutan dan Pembangunan Negara Singapura Sun Xueling turut hadir.

Angka pelaburan itu meliputi projek di bawah Lembaga Pembangunan Pelaburan Malaysia, agensi yang bertanggungjawab mempromosikan dan menyokong pelaburan. Angka tersebut memberikan gambaran kemajuan sebelum beberapa pencapaian penting: pelancaran pelan induk yang dijangka pada Disember, forum pelaburan bersama menjelang suku pertama 2027 dan permulaan perkhidmatan penumpang Laluan Sistem Transit Rapid Johor Bahru-Singapura yang dijangka pada Februari 2027.

Maksud angka pelaburan dan pekerjaan

Perbezaan antara jumlah nilai pelaburan yang diluluskan dengan RM40.3 bilion yang dilaporkan sudah dilaksanakan ialah RM48.53 bilion. Berdasarkan pengiraan daripada angka yang dikemukakan menteri, kira-kira 55% daripada nilai yang diluluskan masih belum dikategorikan sebagai sudah dilaksanakan pada tarikh laporan.

Kelulusan pelaburan membolehkan sesuatu projek yang dicadangkan meneruskan proses kerajaan berkaitan. Pelaksanaan ialah langkah praktikal seterusnya, iaitu apabila pelaburan yang diluluskan mula direalisasikan. Oleh itu, angka jawatankuasa itu menjejaki kedua-dua jumlah projek yang diluluskan dan kemajuan pelaksanaannya.

Angka pekerjaan menunjukkan corak yang sama. Sebanyak 12,796 pekerjaan yang dikaitkan dengan projek yang sudah dilaksanakan merangkumi kira-kira 44.5% daripada 28,755 potensi pekerjaan bagi semua kelulusan. Sebanyak 15,959 lagi potensi pekerjaan dikaitkan dengan projek diluluskan yang masih berbaki.

Zon itu mempunyai sasaran berasingan untuk mewujudkan 20,000 pekerjaan berkemahiran dalam tempoh lima tahun pertama. Pengumuman terbaharu mengira potensi pekerjaan merentas projek yang diluluskan, manakala sasaran itu khusus untuk jawatan berkemahiran. Kenyataan itu tidak memperincikan jumlah daripada 28,755 potensi pekerjaan yang tergolong dalam kategori berkemahiran.

Akmal, menteri ekonomi Malaysia, berkata keutamaan adalah menterjemahkan prospek pelaburan zon itu kepada hasil nyata untuk kedua-dua negara.

"Cabaran sebenar dan komitmen kita berdua, kedua-dua negara, adalah untuk merealisasikan prospek ini dengan hasil yang benar-benar baik," katanya.

Zon luas dengan 11 sektor pelaburan

Malaysia dan Singapura menandatangani perjanjian zon ekonomi khas itu pada Januari 2025, selepas cadangan awal dikemukakan pada Julai 2023. Zon itu meliputi kawasan seluas 3,571 kilometer persegi dan terdiri daripada sembilan kawasan tumpuan, yang masing-masing dirancang untuk menyokong kegiatan ekonomi berbeza.

Kedua-dua kerajaan mempromosikan pelaburan dalam 11 sektor: pembuatan, logistik, sekuriti makanan, pelancongan, tenaga, ekonomi digital, ekonomi hijau, perkhidmatan kewangan, perkhidmatan perniagaan, pendidikan dan penjagaan kesihatan. Usaha promosi pelaburan mereka merangkumi syarikat Singapura yang mengembangkan operasi ke Johor serta perniagaan dari negara lain.

Skop yang luas itu menjelaskan mengapa kerjasama tersebut bukan sekadar menarik kilang atau meluluskan pembangunan individu. Pembuatan dan logistik bergantung pada pergerakan barangan; pendidikan dan perkhidmatan lain bergantung pada keupayaan pekerja serta pelanggan untuk bergerak; perniagaan digital dan perindustrian pula memerlukan infrastruktur serta utiliti yang sesuai.

Chee berkata pelabur datang dari Singapura dan juga bahagian lain dunia. Beliau mengaitkan minat itu dengan kerjasama antara kerajaan kedua-dua negara serta antara Singapura dengan Johor.

Jawatankuasa baharu dengan skop lebih luas

Jawatankuasa Menteri Kerjasama Johor-Singapura, dikenali sebagai JSCMC, menggantikan Jawatankuasa Menteri Bersama bagi Iskandar Malaysia yang ditubuhkan pada 2007. Perubahan itu dipersetujui pada November 2025 bagi mencerminkan skop kerjasama yang lebih luas.

Jawatankuasa baharu itu menetapkan hala tuju strategik dan menyelia inisiatif keutamaan di bawah zon ekonomi berkenaan. Keanggotaannya menghimpunkan pegawai yang bertanggungjawab terhadap dasar ekonomi, pelaburan, industri, pengangkutan dan pentadbiran negeri Johor, sekali gus membolehkan isu yang merentasi beberapa bidang tanggungjawab kerajaan dibincangkan bersama.

Wakil Malaysia termasuk menteri ekonomi, menteri pelaburan, perdagangan dan industri serta ketua menteri Johor. Keanggotaan Singapura pula merangkumi menteri pembangunan negaranya, menteri tenaga, perdagangan dan industri yang bertanggungjawab terhadap tenaga dan industri, serta menteri pengangkutan. Kedua-dua negara boleh mencadangkan wakil tambahan apabila diperlukan.

Jawatankuasa Kerja Bersama JS-SEZ dan kumpulan kerjanya mengendalikan usaha terperinci untuk melaksanakan zon itu. Dalam mesyuarat November, menteri meneliti kemajuan misi pelaburan bersasar, libat urus dengan perniagaan, pelaksanaan pelaburan, hubungan pengangkutan dan pembangunan bakat.

Bagi syarikat, manfaat praktikal struktur ini terletak pada penyelarasan keputusan yang melibatkan lebih daripada satu pihak berkuasa. Sesuatu projek mungkin memerlukan kelulusan pelaburan, infrastruktur, sambungan utiliti serta aturan untuk pergerakan kakitangan atau barangan, yang semuanya termasuk dalam skop lebih luas jawatankuasa itu.

Pelan induk Disember menyusuli penangguhan sebelum ini

Pelan induk dan pelan tindakan pelaburan JS-SEZ dijangka dilancarkan pada Permukiman Pemimpin Malaysia-Singapura pada Disember 2026. Mesyuarat tahunan edisi ke-13 itu dijadual berlangsung di Malaysia.

Perdana Menteri Singapura Lawrence Wong dan Perdana Menteri Malaysia Anwar Ibrahim dijangka mengumumkan pelan itu bersama-sama. Pelancaran tersebut pada asalnya dijadualkan pada Mac 2026 sebelum ditunda ke penghujung tahun.

Chee menyifatkan pelan tindakan itu sebagai wawasan zon berkenaan untuk jangka sederhana dan panjang. Agensi kerajaan sedang merangka langkah berkaitan pembangunan bakat, pergerakan orang dan barangan, perdagangan, pelaburan, pengangkutan serta kesalinghubungan.

Pelan induk itu akan memberikan hala tuju bersama kepada usaha-usaha berasingan tersebut. Akmal berkata kedua-dua kerajaan berharap penerbitannya akan merancakkan momentum pelaburan pada 2027, manakala usaha membangunkan dan melaksanakan inisiatif masing-masing akan diteruskan selepas pelancaran.

Angka pelaburan itu juga menunjukkan bahawa kelulusan dan pelaksanaan sudah bergerak ke hadapan sebelum pelan tindakan berkenaan diterbitkan. Peringkat seterusnya adalah menghubungkan kegiatan sedia ada itu dengan program pembangunan jangka panjang yang sedang disediakan oleh kedua-dua kerajaan.

Kereta api, teksi dan feri sebahagian daripada pelan pelaburan

Laluan Sistem Transit Rapid Johor Bahru-Singapura dijangka memulakan operasi penumpang pada Februari 2027, menurut perkembangan yang dikemukakan menteri. Hubungan rel itu sebahagian daripada usaha lebih luas untuk menambah baik perjalanan antara Singapura dengan Johor.

Chee turut menyebut penambahbaikan perkhidmatan teksi rentas sempadan yang diumumkan pada Disember 2025. Perbincangan mengenai penambahbaikan lanjut perkhidmatan feri masih diteruskan, sekali gus menambah satu lagi pilihan pengangkutan dalam usaha jawatankuasa itu.

Pergerakan orang dan barangan disenaraikan secara berasingan dalam keutamaan zon itu kerana kedua-duanya memerlukan aturan berbeza. Perkhidmatan rel penumpang dan teksi memudahkan perjalanan orang ramai, manakala perniagaan yang membawa produk merentasi sempadan turut memerlukan prosedur perdagangan dan pengangkutan kargo yang diselaraskan.

Bagi pekerja, pengangkutan yang lebih baik boleh memudahkan mereka mengakses pekerjaan di seberang sempadan. Bagi majikan, hubungan yang boleh diharap penting ketika mengambil kakitangan dan mengatur operasi di Singapura serta Johor. Jawatankuasa itu mengusahakan penambahbaikan pengangkutan bersama-sama pembangunan bakat, bukannya menganggap pengambilan pekerja dan perjalanan sebagai perkara yang tidak berkaitan.

Chee berkata platform menteri yang baharu itu membolehkan agensi kedua-dua negara, termasuk kerajaan negeri Johor, membincangkan bidang kerjasama yang saling berkait ini.

Langkah belanjawan tumpu kepada industri, utiliti dan kewangan

Belanjawan Malaysia 2027, yang dibentangkan pada Oktober 2026, merangkumi beberapa inisiatif untuk menyokong zon ekonomi itu. Menteri menekankan Nexus Sedenak, hab perindustrian dan rantaian bekalan bersepadu di Kulai, Johor, di samping penambahbaikan infrastruktur dan pengangkutan.

Langkah itu turut merangkumi sokongan untuk pelaburan strategik serta pengukuhan perkhidmatan kewangan di Forest City. Secara bersama, langkah-langkah itu menangani pelbagai aspek pembangunan zon berkenaan, daripada kegiatan perindustrian dan pergerakan bekalan hingga perkhidmatan kewangan yang diperlukan oleh perniagaan.

Jawatankuasa kerja bersama mengemukakan rancangan untuk menyelaraskan infrastruktur dan utiliti dengan keperluan pelaburan yang dijangka. Ini bermakna perkhidmatan yang diperlukan oleh projek dirancang seiring dengan pembangunan itu sendiri, dan bukannya setiap pelaburan dipertimbangkan secara berasingan.

Kenyataan bersama menteri menyebut bahawa pembangunan infrastruktur dan utiliti perlu diselaraskan dengan rancangan pembangunan zon serta permintaan yang dijangka. Usaha ini semakin penting apabila lebih banyak daripada RM88.83 bilion pelaburan yang diluluskan mula dilaksanakan.

Sokongan perniagaan dan forum pada awal 2027

Pejabat Projek JS-SEZ Singapura dan Pusat Pemudahcaraan Invest Malaysia di Johor menyokong syarikat yang meneroka peluang dalam zon itu. Menteri menyambut baik pelaburan dari Singapura dan syarikat yang berpangkalan di sana yang dirujuk Singapura kepada pusat di Johor itu.

Pejabat-pejabat ini menyediakan saluran untuk perniagaan berhubung dengan pihak berkuasa yang terlibat dalam zon berkenaan. Peranan mereka melengkapi usaha jawatankuasa dalam hal aturan institusi, kawal selia dan operasi yang diperlukan untuk melaksanakan perjanjian itu.

Kedua-dua kerajaan bersetuju mengadakan Forum Pelaburan Bersama JS-SEZ ketiga di Malaysia menjelang suku pertama 2027. Forum itu akan menjadi sebahagian daripada usaha promosi bersama mereka, selepas pelan induk dijangka diterbitkan.

Akmal turut berkata perkongsian itu boleh diketengahkan semasa Singapura mempengerusikan ASEAN pada 2027. Beliau menyifatkan kerjasama itu sebagai contoh bagaimana ekonomi berjiran boleh bekerjasama dalam pelaburan serantau dan kegiatan merentasi sempadan masing-masing.

Chee, menteri pembangunan negara Singapura, menyifatkan projek yang diluluskan dan pekerjaan berkaitan sebagai peringkat permulaan pembangunan zon itu.

Ini benar-benar permulaan kepada banyak lagi yang akan menyusul.

Tarikh penting bagi fasa seterusnya

Pembangunan zon itu kini menghubungkan program pelaburan yang sedang berjalan dengan beberapa acara dasar, pengangkutan dan perniagaan yang dirancang. Tarikh utamanya ialah:

• Julai 2023: Zon Ekonomi Khas Johor-Singapura mula-mula dicadangkan.
• Januari 2025: Malaysia dan Singapura menandatangani perjanjian zon itu.
• November 2025: Kedua-dua negara bersetuju menggantikan jawatankuasa menteri Iskandar Malaysia dengan JSCMC yang mempunyai skop lebih luas.
• Januari 2025 hingga Jun 2026: Pelaburan yang diluluskan di bawah Lembaga Pembangunan Pelaburan Malaysia mencecah RM88.83 bilion.
• 2 November 2026: Mesyuarat sulung JSCMC meneliti pelaksanaan dan mengumumkan angka terkini.
• Disember 2026: Pelan induk dan pelan tindakan pelaburan dijangka diumumkan pada Permukiman Pemimpin di Malaysia.
• Februari 2027: Perkhidmatan penumpang RTS Link dijangka bermula.
• Menjelang suku pertama 2027: Malaysia akan menjadi tuan rumah forum pelaburan bersama yang ketiga.

Pelan tindakan Disember akan menetapkan hala tuju lebih luas, manakala pembukaan laluan rel dan forum pelaburan dijangka menyokong perjalanan serta libat urus perniagaan pada awal 2027. Seiring acara-acara itu, jawatankuasa akan terus menyelia usaha terperinci berkaitan pelaksanaan pelaburan, kemahiran, infrastruktur dan pergerakan merentasi sempadan.

Perkara Utama

• Zon itu mencatat pelaburan diluluskan berjumlah RM88.83 bilion dari Januari 2025 hingga Jun 2026.
• RM40.3 bilion, kira-kira 45% daripada nilai yang diluluskan, sudah dilaksanakan.
• Projek yang diluluskan berpotensi mewujudkan 28,755 pekerjaan, termasuk 12,796 pekerjaan yang dikaitkan dengan projek yang sudah dilaksanakan.
• Zon itu meliputi 3,571 kilometer persegi, dengan sembilan kawasan tumpuan dan 11 sektor pelaburan.
• Pelan induk dijangka diumumkan pada Disember 2026 selepas jadual pelancaran pada Mac ditunda.
• Operasi penumpang RTS Link dijangka bermula pada Februari 2027, manakala forum pelaburan bersama dijadual diadakan menjelang suku pertama.
• Sokongan Belanjawan 2027 merangkumi Nexus Sedenak di Kulai, penambahbaikan infrastruktur dan perkhidmatan kewangan di Forest City.