9.9 Juta Kanak-kanak di Nepal Terjejas oleh Pencemaran Udara Tidak Sihat ketika Risiko Iklim Membebankan Perkhidmatan Penting

Jutaan kanak-kanak berdepan ancaman bertindih

Seramai 9.9 juta kanak-kanak di Nepal terdedah kepada pencemaran udara yang tidak sihat, 7.3 juta terdedah kepada kemarau dan 5.7 juta terdedah kepada hari-hari yang amat panas, menurut taklimat advokasi UNICEF yang dikeluarkan pada 5 November 2026. Dianggarkan 2.4 juta kanak-kanak berdepan beberapa bahaya iklim berintensiti tinggi, sekali gus menyukarkan keluarga untuk pulih apabila bencana melanda.

Taklimat bertajuk Membesar di Titik Panas Iklim: Risiko yang Membentuk Kehidupan dan Masa Depan Kanak-kanak Nepal itu menghimpunkan data kebangsaan dan global. Amaran utamanya merangkumi lebih daripada banjir, cuaca panas dan bangunan yang rosak: tekanan alam sekitar mengancam kesihatan, makanan, persekolahan dan perlindungan yang diperlukan kanak-kanak setiap hari.

UNICEF turut menganggarkan 2.9 juta kanak-kanak terdedah kepada tanah runtuh yang dicetuskan oleh hujan. Angka-angka itu merangkumi kumpulan kanak-kanak yang bertindih, dengan sebahagian daripada mereka berdepan beberapa ancaman di tempat yang sama.

Dapatan itu dikeluarkan ketika Nepal bersiap sedia untuk menyertai COP31, persidangan iklim Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu di Türkiye, selepas negara itu menyokong Deklarasi mengenai Kanak-kanak, Belia dan Tindakan Iklim pada 29 Oktober. UNICEF mahu komitmen itu diterjemahkan ke dalam belanjawan kerajaan, perkhidmatan awam dan keputusan tentang peruntukan dana iklim.

Wakil UNICEF ke Nepal, Alice Akunga, menggambarkan ancaman itu dari sudut hak kanak-kanak:

Krisis iklim semakin menjadi krisis hak kanak-kanak.

Akunga berkata kesannya menyentuh asas-asas kehidupan kanak-kanak:

Kanak-kanak paling kurang menyumbang kepada perubahan iklim, namun mereka antara golongan yang menanggung kesan paling besar. Setiap banjir, kemarau, gelombang haba dan episod pencemaran mengancam kesihatan, pemakanan, pendidikan dan perlindungan kanak-kanak.

Pencemaran udara mencetuskan pendedahan yang meluas

Udara yang tidak sihat menjejaskan jumlah kanak-kanak paling ramai antara ancaman yang diukur dalam taklimat itu. Seramai 9.9 juta kanak-kanak terdedah kepada pencemaran udara, iaitu 2.6 juta lebih ramai berbanding 7.3 juta yang terdedah kepada kemarau.

UNICEF meletakkan pencemaran seiring dengan risiko iklim dan bencana kerana tekanan ini boleh menjejaskan kanak-kanak yang sama serta perkhidmatan yang menyokong mereka. Kanak-kanak yang hidup dengan udara tidak sihat mungkin turut mengalami cuaca panas melampau, kekurangan air atau gangguan persekolahan ketika hujan lebat.

Anggaran 2.4 juta kanak-kanak yang berdepan pelbagai bahaya iklim berintensiti tinggi menjadikan perancangan merentas beberapa perkhidmatan amat mendesak. Keluarga yang sedang pulih daripada satu kecemasan mungkin tidak mempunyai masa atau wang yang mencukupi untuk bersiap sedia menghadapi kecemasan seterusnya.

Bagi pihak berkuasa awam, cabaran praktikalnya ialah mempertimbangkan persekitaran kanak-kanak secara menyeluruh: udara yang mereka hirup, bekalan air yang boleh diharap, keselamatan sekolah mereka dan keupayaan perkhidmatan kesihatan berhampiran untuk terus beroperasi.

Kemarau dan cuaca panas menjejaskan kehidupan seharian

Pendedahan kepada kemarau menjejaskan 7.3 juta kanak-kanak, dengan risiko yang merangkumi air minuman, mata pencarian keluarga, pengeluaran pertanian dan pemakanan. Apabila air menjadi terhad, isi rumah dan ladang mengalami tekanan serentak, sekali gus mengaitkan kesihatan kanak-kanak dengan sumber yang tersedia di rumah.

Pengeluaran makanan penting kerana keluarga bergantung pada pertanian untuk makanan dan pendapatan. Dapatan UNICEF mengaitkan kemarau dengan pemakanan melalui keperluan harian ini, bukannya menganggap kekurangan air sebagai masalah alam sekitar yang berasingan.

Hari-hari yang amat panas mendedahkan 5.7 juta lagi kanak-kanak kepada risiko yang menjejaskan kesihatan, kesejahteraan, pembelajaran dan rutin harian. Oleh itu, isu cuaca panas perlu diambil kira dalam keputusan berkaitan pendidikan dan perkhidmatan kesihatan, selain perancangan kecemasan.

Seruan UNICEF untuk penyesuaian bermaksud membuat persediaan menghadapi tekanan ini dan mengurangkan kesan buruknya. Dalam hal ini, agensi itu meminta kerajaan memastikan perkhidmatan penting lebih boleh diharap dalam keadaan iklim yang sukar, dengan keperluan kanak-kanak diambil kira dalam reka bentuk dan pembiayaannya.

Kekurangan air dan pemakanan meningkatkan kerentanan

Hanya 47.5 peratus penduduk Nepal mempunyai akses kepada air minuman yang diuruskan dengan selamat, menurut taklimat itu. Ini bermakna 52.5 peratus, sedikit melebihi separuh, tidak menerima tahap perkhidmatan tersebut. Air minuman yang diuruskan dengan selamat bermaksud air daripada sumber yang ditambah baik, tersedia apabila diperlukan, boleh diakses di rumah dan bebas daripada pencemaran.

UNICEF menggabungkan angka itu dengan dua lagi ukuran kerentanan: satu daripada empat kanak-kanak bawah lima tahun mengalami bantut, manakala 22 peratus kanak-kanak hidup dalam kemiskinan multidimensi.

Bantut bermaksud seseorang kanak-kanak terlalu rendah berbanding umurnya dan mencerminkan masalah berpanjangan berkaitan pemakanan, kesihatan atau kedua-duanya. Kemiskinan multidimensi mengukur pelbagai kekurangan yang bertindih dalam kehidupan seharian, bukannya melihat pendapatan sahaja.

Keadaan ini membantu menjelaskan mengapa kejutan iklim boleh membawa kesan lama selepas air banjir surut atau suhu menurun. Kanak-kanak yang sudah berdepan kekurangan zat makanan atau perkhidmatan terhad mempunyai lebih sedikit sumber untuk menyokong pemulihan mereka.

UNICEF berkata kejutan iklim turut meningkatkan risiko wabak penyakit, buruh kanak-kanak, perkahwinan kanak-kanak dan pendidikan yang terganggu. Tindak balas yang dicadangkan menghubungkan kesihatan dan pemakanan dengan air, sanitasi, persekolahan serta perkhidmatan yang melindungi kanak-kanak daripada bahaya.

Kanak-kanak yang kekurangan sumber berdepan risiko lebih besar

Menurut taklimat itu, kanak-kanak yang hidup dalam kemiskinan, kanak-kanak perempuan, kanak-kanak kurang upaya dan kanak-kanak daripada komuniti yang terpinggir sejak sekian lama berdepan risiko yang jauh lebih tinggi. Kanak-kanak di kawasan terpencil yang terdedah kepada bahaya iklim juga lebih sukar menghadapi bencana dan pulih selepasnya.

UNICEF meminta kerajaan dan institusi pembiayaan mengambil kira umur, jantina dan ketidakupayaan ketika melabur dalam perkhidmatan. Perkhidmatan perlu kekal boleh digunakan dan mudah dicapai oleh kanak-kanak yang memerlukannya, termasuk ketika kecemasan.

Kerajaan pusat dan tempatan turut diseru menggunakan data risiko iklim terpilah yang memfokuskan kanak-kanak. Data terpilah bermaksud angka yang dipecahkan kepada kumpulan lebih kecil, seperti mengikut lokasi, umur, jantina atau ketidakupayaan, supaya perancang dapat mengenal pasti perbezaan keperluan.

Angka seluruh negara menunjukkan skala pendedahan. Maklumat lebih terperinci boleh membantu pihak berkuasa menentukan komuniti yang perlu diberi keutamaan untuk pelaburan dan perkhidmatan yang perlu diubah suai supaya dapat mencapai kanak-kanak yang menghadapi kesukaran paling besar.

Kerosakan akibat banjir meragut lebih daripada bilik darjah

Jayanti Bam, 16, Pejuang Belia UNICEF Nepal untuk Tindakan Iklim, berkata pengalaman kanak-kanak menghadapi perubahan iklim sudah dirasai secara langsung:

Perubahan iklim bukan masalah masa depan bagi kanak-kanak; ia sudah menjejaskan kehidupan kami hari ini.

Dalam satu catatan peribadi, Bam mengimbas kembali saat dia mengetahui melalui video bahawa sekolahnya akan ditutup selama beberapa hari akibat banjir kilat dua tahun lalu. Melihat hujan di luar musim membanjiri jalan-jalan menimbulkan rasa gerun, bukannya kegembiraan yang mungkin dirasainya jika sekolah ditutup atas sebab lain. Dia menyifatkan pengalaman itu sebagai saat perubahan iklim menjadi sebahagian daripada kehidupan hariannya.

Bam menggambarkan kehilangan lebih luas yang dialami kanak-kanak apabila banjir merosakkan sekolah:

Apabila banjir merosakkan sekolah, kanak-kanak bukan sekadar kehilangan bilik darjah. Kami kehilangan peluang belajar, rutin, persahabatan dan rasa selamat.

Kata-katanya mengaitkan kerosakan fizikal dengan struktur kehidupan harian yang disediakan oleh sekolah. Membina semula bilik darjah menangani satu keperluan; memulihkan pembelajaran secara tetap, hubungan dengan rakan dan rutin yang terjamin pula menangani keperluan lain.

Dalam catatannya, Bam mengimbas banjir pada 26 Ogos yang menjejaskan anggaran 84,270 orang, termasuk 32,021 kanak-kanak di daerah Rasuwa, Nuwakot dan Dhading. Dia menyifatkan kehilangan rumah dan sekolah sebagai kehilangan peluang belajar, persahabatan, keselamatan dan harapan, sementara cita-cita kanak-kanak terpaksa diketepikan ketika keluarga bergelut untuk membina semula kehidupan mereka.

Dia turut menjelaskan bagaimana bencana berkaitan iklim boleh mengganggu akses kepada air minuman yang selamat, penjagaan kesihatan, tempat perlindungan dan makanan berkhasiat. Pemakanan yang buruk boleh menjejaskan tumbesaran dan keupayaan kanak-kanak untuk belajar lama selepas bencana, manakala gangguan boleh meningkatkan pendedahan mereka kepada keganasan, eksploitasi dan pengabaian.

Bam menggesa pembuat keputusan melabur dalam sekolah dan perkhidmatan yang mampu bertahan menghadapi tekanan iklim. Dia juga meminta mereka mendengar suara kanak-kanak dan memberi golongan muda peluang bermakna untuk membantu membentuk masa depan mereka.

Antara permintaan praktikalnya ialah ruang pembelajaran sementara yang selamat dan pilihan pembelajaran alternatif apabila sekolah ditutup, akses berterusan kepada air minuman dan perkhidmatan kesihatan, serta perlindungan daripada keganasan, penderaan, eksploitasi dan perkahwinan kanak-kanak. Sambil menyampaikan seruan kepada pemimpin yang membuat persiapan untuk COP31, dia meminta dasar dan pelaburan yang melindungi pendidikan, kesihatan, pemakanan, keselamatan serta hak kanak-kanak kepada persekitaran yang sihat.

Deklarasi Nepal menetapkan komitmen awam

Kerajaan menyokong Deklarasi mengenai Kanak-kanak, Belia dan Tindakan Iklim pada Sidang Kemuncak Iklim Kebangsaan pada 29 Oktober. Deklarasi itu mengikat kerajaan untuk mengambil tindakan iklim yang mengiktiraf hak, keperluan dan sumbangan kanak-kanak serta golongan muda.

Dilancarkan pada COP25, deklarasi itu telah disokong oleh 78 negara. Menurut UNICEF, sokongan Nepal dibina atas pengiktirafan terhadap perancangan iklim negara itu yang amat responsif terhadap keperluan kanak-kanak.

Sumbangan yang Ditentukan Negara (NDC 3.0) Nepal dianggap antara rancangan iklim paling mesra kanak-kanak di dunia. Dalam catatannya, Bam menyambut baik keutamaan itu tetapi berkata komitmen tersebut mesti membawa perubahan nyata di sekolah dan komuniti, bukannya kekal di atas kertas.

Turutan peristiwa ini meletakkan dapatan baharu seiring dengan komitmen kerajaan dan penyerahan rasmi yang bakal berlangsung di peringkat antarabangsa:

• COP25: Deklarasi mengenai Kanak-kanak, Belia dan Tindakan Iklim dilancarkan.
• 29 Oktober 2026: Nepal menyokong deklarasi itu pada Sidang Kemuncak Iklim Kebangsaannya.
• 5 November 2026: UNICEF mengeluarkan taklimat advokasinya mengenai risiko yang dihadapi kanak-kanak Nepal.
• COP31 di Türkiye: Deklarasi yang ditandatangani Nepal dijadual diserahkan secara rasmi kepada wakil UNICEF.

UNICEF menyeru agar hak dan keperluan kanak-kanak disepadukan dalam dasar iklim, rancangan penyesuaian, strategi pengurangan risiko bencana dan pembiayaan iklim. Langkah ini akan menghubungkan komitmen dalam deklarasi dengan keputusan mengenai perbelanjaan awam dan penyampaian perkhidmatan.

Ke mana UNICEF mahu dana iklim disalurkan

Kerajaan, rakan pembangunan dan institusi pembiayaan iklim diminta meningkatkan pelaburan dalam penyesuaian yang memenuhi keperluan kanak-kanak serta langkah menangani kerugian dan kerosakan. Penyesuaian mengurangkan kesan buruk tekanan iklim; kerugian dan kerosakan merujuk kepada kemudaratan dan kehilangan yang berlaku walaupun usaha telah diambil untuk mencegahnya atau membuat persediaan.

UNICEF mengenal pasti kesihatan, pemakanan, air, sanitasi dan kebersihan, pendidikan, perlindungan kanak-kanak serta perlindungan sosial sebagai keutamaan. Perlindungan sosial merangkumi bantuan yang membantu isi rumah memenuhi keperluan asas dan menghadapi kejutan.

Seruan itu menyatukan beberapa aspek pemulihan. Sekolah yang berfungsi, bekalan air minuman yang boleh diharap, sokongan pemakanan dan bantuan untuk isi rumah yang bergelut semuanya boleh menjadi penting bagi kanak-kanak yang sama. UNICEF mahu pembiayaan iklim mengambil kira keperluan-keperluan yang saling berkaitan itu.

Sektor swasta digesa menyokong infrastruktur yang mampu bertahan menghadapi tekanan iklim, tenaga bersih dan inovasi yang melindungi kesejahteraan kanak-kanak. Pengumuman itu tidak menyatakan jumlah pembiayaan atau jadual khusus bagi pelaksanaan pelaburan ini.

Golongan muda mahu dilibatkan dalam keputusan

Taklimat itu menyatakan bahawa kanak-kanak dan golongan muda sudah menerajui inisiatif iklim tempatan serta mengadvokasi tindakan yang lebih kukuh. UNICEF mahu penyertaan mereka diperluas dalam keputusan iklim di peringkat tempatan, kebangsaan dan global.

Bam berkata dia menerajui inisiatif di sekolah dan komunitinya yang memfokuskan penanaman pokok, pengurusan sisa, pemuliharaan air dan kesedaran iklim. Dia berhujah bahawa kanak-kanak membawa pengalaman langsung dan penyelesaian, dan penyertaan bermakna memerlukan pandangan mereka didengar, dihargai dan dicerminkan dalam keputusan, bukan sekadar diberi tempat duduk dalam mesyuarat.

Seruan Bam mengaitkan penyertaan dengan keutamaan nyata: sekolah yang lebih selamat, perkhidmatan yang boleh diharap dan peluang untuk mempengaruhi pilihan yang memberi kesan kepada kehidupan golongan muda. UNICEF turut meminta kerajaan meletakkan kanak-kanak di tengah-tengah dasar, belanjawan dan program.

Langkah antarabangsa Nepal yang seterusnya ialah penyerahan deklarasinya yang dirancang pada COP31. Tugas dalam negara yang dihuraikan UNICEF lebih luas: menyalurkan pelaburan kepada kanak-kanak yang paling terdedah, memperkukuh perkhidmatan yang mereka perlukan dan melibatkan mereka dalam menentukan perubahan yang harus dilakukan terhadap perkhidmatan tersebut.

Perkara Utama

• UNICEF menganggarkan 9.9 juta kanak-kanak di Nepal terdedah kepada pencemaran udara yang tidak sihat.
• Kemarau menjejaskan 7.3 juta kanak-kanak, hari-hari yang amat panas menjejaskan 5.7 juta dan tanah runtuh yang dicetuskan oleh hujan mengancam 2.9 juta.
• Kira-kira 2.4 juta kanak-kanak berdepan pelbagai bahaya iklim berintensiti tinggi.
• Hanya 47.5 peratus penduduk mempunyai akses kepada air minuman yang diuruskan dengan selamat, manakala satu daripada empat kanak-kanak bawah lima tahun mengalami bantut.
• Nepal menyokong Deklarasi mengenai Kanak-kanak, Belia dan Tindakan Iklim pada 29 Oktober, menjelang penyerahan yang dirancang pada COP31 di Türkiye.
• UNICEF menggesa peningkatan pelaburan dalam perkhidmatan penting, data risiko terperinci dan penyertaan bermakna kanak-kanak serta golongan muda.