Bangladesh Luluskan Projek Bernilai Tk58,088.92 Crore, Pendidikan Rendah Menerima 71%

Pendidikan rendah mendominasi pakej perbelanjaan yang luas

Jawatankuasa Eksekutif Majlis Ekonomi Negara Bangladesh meluluskan 13 projek pembangunan bernilai Tk58,088.92 crore pada 4 November 2026. Program Pembangunan Pendidikan Rendah Kelima merangkumi Tk41,090.48 crore, kira-kira 70.7% daripada jumlah yang diumumkan.

Perdana Menteri Tarique Rahman mempengerusikan mesyuarat pada Rabu itu di Sekretariat Bangladesh. Kelulusan tersebut meliputi 11 projek baharu dan pindaan kepada dua projek sedia ada, merangkumi sekolah, kenderaan polis, bekalan air, terusan bandar, infrastruktur luar bandar, perumahan, perubatan nuklear dan pengeluaran gas.

Dua projek pembelian kenderaan untuk Polis Bangladesh merupakan kumpulan perbelanjaan kedua terbesar selepas pendidikan rendah. Kos kedua-duanya berjumlah Tk6,609.06 crore, kira-kira 11.4% daripada pakej tersebut. Oleh itu, pendidikan dan kenderaan polis merangkumi kira-kira 82.1% daripada jumlah yang diumumkan, menunjukkan tumpuan perbelanjaan yang ketara dalam bidang-bidang itu.

Kelulusan selebihnya menangani keperluan khusus di kawasan termasuk wilayah Barind, Barishal, Dhaka dan Medan Gas Titas. Lima projek diletakkan di bawah Kementerian Kerajaan Tempatan, Pembangunan Luar Bandar dan Koperasi, jumlah terbanyak bagi mana-mana kementerian dalam pakej itu.

Kerajaan akan menanggung sebahagian besar kos

Pecahan pembiayaan memperuntukkan Tk50,041.20 crore daripada dana kerajaan, Tk7,974.65 crore daripada pinjaman projek dan Tk73.07 crore daripada sumber sendiri agensi pelaksana. Satu crore bersamaan 10 juta, maka jumlah keseluruhan pakej itu kira-kira Tk580.89 bilion.

Pembiayaan kerajaan mewakili kira-kira 86.1% daripada jumlah keseluruhan, manakala pinjaman projek merangkumi kira-kira 13.7%. Sumbangan agensi pula sekitar 0.13%. Ini bermakna sumber kerajaan akan menanggung sebahagian besar tanggungjawab kewangan untuk melaksanakan kerja yang diluluskan.

Komponen pinjaman itu turut disebut sebagai merangkumi geran. Pinjaman perlu dibayar balik mengikut syarat pembiayaannya, manakala geran biasanya tidak perlu dibayar balik. Perbezaan ini penting untuk menilai jumlah pakej yang akan menimbulkan obligasi pembayaran balik pada masa hadapan.

Keputusan ECNEC meluluskan rancangan perbelanjaan projek. Perbelanjaan sebenar akan menyusul apabila badan pelaksana menjalankan kerja pembinaan, membeli peralatan dan melaksanakan aktiviti program. Bagi penduduk, perubahan nyata akan dirasai melalui kemudahan dan perkhidmatan yang siap, bukannya kelulusan itu sendiri.

Komitmen besar terhadap pendidikan rendah

Program Pembangunan Pendidikan Rendah Kelima, yang dikenali sebagai PEDP-5, diluluskan dengan kos Tk41,090.48 crore. Belanjawannya lebih enam kali ganda daripada Tk6,609.06 crore yang diperuntukkan secara gabungan kepada dua projek kenderaan polis.

Pendidikan rendah ialah peringkat awal persekolahan formal, ketika kanak-kanak mempelajari kemahiran asas membaca, menulis dan matematik. Program sebesar ini meletakkan pendidikan di tengah-tengah pakej tersebut, meskipun senarai projek turut merangkumi banyak pembinaan dan pembelian peralatan.

Kementerian Pendidikan Rendah dan Massa dikenal pasti sebagai pihak yang bertanggungjawab terhadap PEDP-5, walaupun program itu turut disenaraikan di bawah Kementerian Pendidikan. Kementerian yang bertanggungjawab akan menyelia bagaimana program yang diluluskan diterjemahkan kepada aktiviti untuk sekolah dan murid.

Sasaran terperinci bagi sekolah, lokasi lima hospital, jumlah kenderaan, unjuran pengeluaran gas dan tarikh akhir pelaksanaan tidak diumumkan dalam butiran kelulusan. Angka-angka itu diperlukan untuk menilai skala perkhidmatan yang ingin disediakan melalui setiap belanjawan.

Kenderaan polis menerima Tk6,609 crore

Polis Bangladesh akan menerima kenderaan menerusi dua projek berasingan di bawah Kementerian Dalam Negeri. Projek kenderaan operasi menelan belanja Tk4,328.92 crore, manakala projek kenderaan khusus menelan belanja Tk2,280.14 crore.

Kenderaan operasi menyokong tugas rutin polis, termasuk pergerakan anggota dan peralatan. Kenderaan khusus pula diperuntukkan bagi tugas tertentu. Mengasingkan pembelian itu kepada dua projek memberikan setiap kategori belanjawan dan proses perolehan tersendiri.

Peruntukan kenderaan operasi kira-kira 1.9 kali ganda peruntukan kenderaan khusus. Kedua-dua projek bertujuan meningkatkan keupayaan polis, menjadikan pengangkutan dan peralatan sebahagian besar daripada pelaburan yang diluluskan kerajaan.

Air, terusan dan infrastruktur tempatan

Projek bekalan air bersih dan sanitasi Barind menerima Tk1,203.73 crore. Tumpuannya ialah akses kepada air bersih dan perkhidmatan sanitasi, sekali gus menghubungkan pelaburan itu secara langsung dengan keperluan asas isi rumah.

Perbadanan Bandar Barishal menerima Tk730.66 crore untuk fasa pertama kerja memulihkan, membaik pulih dan menggali terusan, termasuk melindungi tebingnya. Penggalian membuang bahan dari saluran air untuk memulihkan alurnya, manakala perlindungan tebing membantu mengekalkan keutuhan sisi terusan.

Bagi kawasan bandar, terusan yang berfungsi menyediakan laluan untuk air mengalir melalui bandar. Projek yang diluluskan itu menggabungkan kerja pada saluran dengan kerja di tebingnya, dan bukan menganggap penggalian sebagai tugas yang berdiri sendiri.

Projek Pembangunan Infrastruktur Sosial, atau SIDP, mempunyai belanjawan Tk2,565.59 crore. Sebanyak Tk87.40 crore lagi diperuntukkan kepada projek Inovasi untuk Pembangunan Bandar Pintar Iklim, yang bertujuan menyokong pembangunan bandar yang bertindak balas terhadap risiko iklim.

Empat projek baharu ini berjalan seiring dengan projek infrastruktur luar bandar yang dipinda dalam lima kelulusan kementerian kerajaan tempatan. Secara keseluruhan, empat projek baharu itu berjumlah Tk4,587.38 crore. Skopnya merangkumi bekalan air minuman dan sanitasi, laluan air bandar serta infrastruktur untuk masyarakat.

Dua projek luar bandar menerima pindaan ketiga

Projek Pembangunan Infrastruktur Luar Bandar Penting Berasaskan Keutamaan-3 menerima pindaan ketiga. Kementerian Perancangan menetapkan kenaikan kosnya sebanyak Tk3,951.37 crore.

Satu lagi projek di bawah Kementerian Pengurusan dan Bantuan Bencana, yang meliputi jambatan dan pembetung sepanjang sehingga 15 meter di jalan luar bandar, turut menerima pindaan ketiga. Kenaikan kosnya disenaraikan sebanyak Tk523.346 crore.

Jambatan membawa jalan merentasi jurang atau laluan air. Pembetung menyediakan laluan untuk air mengalir di bawah jalan. Kedua-duanya boleh memastikan laluan terus bersambung sambil membolehkan air mengalir, sekali gus menjadikannya infrastruktur praktikal untuk perjalanan di luar bandar.

Kementerian Perancangan menetapkan jumlah kenaikan bagi dua projek yang dipinda itu sekitar Tk4,474.72 crore. Angka-angka ini ialah kenaikan kepada belanjawan projek sedia ada, bukan kos penuh sepanjang tempoh kedua-dua projek.

Angka belanjawan yang diterbitkan perlu diselaraskan. Belanjawan bagi 11 projek baharu yang disenaraikan secara terperinci berjumlah Tk53,791.76 crore. Setelah ditambah kenaikan Tk4,474.72 crore yang dinyatakan bagi projek yang dipinda, jumlahnya menjadi Tk58,266.48 crore, kira-kira Tk177.56 crore melebihi jumlah pakej yang diumumkan, iaitu Tk58,088.92 crore.

Pindaan mengubah rancangan projek yang telah diluluskan. Dalam kes ini, kedua-dua projek luar bandar sudah melalui pindaan ketiga, bermakna pelaksanaan akan diteruskan berdasarkan rancangan yang telah disesuaikan lebih daripada sekali. Perubahan yang diluluskan menjadikan projek-projek berterusan ini sebahagian daripada pakej yang sama dengan 11 projek baharu.

Perubatan nuklear dan dua telaga Titas

Kementerian Sains dan Teknologi akan melaksanakan projek bernilai Tk535.54 crore untuk menubuhkan Institut Perubatan Nuklear dan Sains Berkaitan, yang dikenali sebagai INMAS, di kampus lima hospital kolej perubatan.

Perubatan nuklear menggunakan sejumlah kecil bahan radioaktif terkawal untuk membantu doktor memeriksa fungsi organ atau merawat penyakit tertentu. Menempatkan institut di kampus hospital membolehkan perkhidmatan khusus ini disediakan dalam persekitaran yang sudah memberikan rawatan perubatan kepada pesakit.

Kelulusan sektor tenaga memperuntukkan Tk592 crore untuk menggerudi telaga Titas-32 dan Titas-33 di Medan Gas Titas. Projek itu diletakkan di bawah Kementerian Kuasa, Tenaga dan Sumber Mineral.

Kedua-dua telaga itu dinyatakan sebagai telaga penilaian dan pembangunan. Kerja penilaian membantu mengukur potensi deposit gas, manakala kerja pembangunan menyediakan medan untuk pengeluaran. Menggabungkan kedua-dua tujuan itu menjadikan penggerudian tersebut penting untuk memahami medan berkenaan dan membangunkan sumber gasnya.

Projek kesihatan dan tenaga itu menelan belanja Tk1,127.54 crore secara keseluruhan. Belanjawannya jauh lebih kecil berbanding PEDP-5 atau pembelian kenderaan polis, tetapi setiap satunya membiayai perkhidmatan khusus: diagnosis dan rawatan perubatan dalam satu kes, serta pembangunan medan gas dalam satu lagi.

Projek perumahan tertumpu di dua lokasi Dhaka

Kementerian Perumahan dan Kerja Raya menerima kelulusan Tk200.11 crore untuk membina bangunan kediaman bertingkat bagi kakitangan kerajaan di Koloni Gabtala, Jigatala, Dhaka.

Kementerian Pertahanan akan melaksanakan projek berasingan bernilai Tk177.19 crore untuk membina kediaman pegawai jenis B di kawasan perumahan Jalan Moinul, Dhaka Cantonment.

Kedua-dua projek perumahan itu berjumlah Tk377.30 crore. Projek-projek itu memberi khidmat kepada kumpulan kakitangan awam yang berbeza dan diletakkan di bawah kementerian berlainan, dengan satu terletak di koloni kerajaan dan satu lagi dalam kawasan kem tentera.

Lima projek lebih kecil telah diluluskan sebelum ini

ECNEC turut dimaklumkan tentang lima projek tambahan, setiap satunya berharga kurang daripada Tk50 crore, yang telah diluluskan melalui menteri perancangan. Projek-projek itu dibentangkan sebagai projek yang telah diluluskan sebelum ini, berasingan daripada 13 projek yang diluluskan dalam mesyuarat Rabu.

Satu projek akan memodenkan perkhidmatan rawatan jantung di Hospital dan Institut Penyelidikan Zia Heart Foundation di Dinajpur. Satu lagi bertujuan menyokong penggunaan internet yang selamat dalam kalangan kanak-kanak, remaja dan pelajar peringkat sekolah menengah.

Dua projek melibatkan pindaan kepada projek sedia ada: pindaan pertama kepada projek infrastruktur trafik dan penambahbaikan keselamatan jalan raya di Perbadanan Bandar Utara Dhaka, serta pindaan pertama kepada projek peluasan dan pemodenan Pusat Rawatan Ketagihan Dadah Pusat Dhaka.

Projek kelima meliputi pembelian kenderaan dan peralatan moden untuk menambah baik pengurusan sisa di Perbadanan Bandar Gazipur. Lima projek lebih kecil itu memperluas agenda mesyuarat kepada penjagaan jantung, keselamatan dalam talian, trafik bandar, rawatan ketagihan dan pengumpulan sisa perbandaran.

Menteri berkaitan, menteri negara, penasihat dan pegawai kanan menghadiri mesyuarat tersebut. Menteri Kewangan dan Perancangan Amir Khasru Mahmud Chowdhury tidak hadir kerana berada di luar negara.

Perkara Utama

• ECNEC meluluskan 13 projek bernilai Tk58,088.92 crore seperti yang diumumkan pada 4 November 2026, termasuk 11 projek baharu dan dua pindaan.
• PEDP-5 menerima Tk41,090.48 crore, kira-kira 70.7% daripada jumlah yang diumumkan.
• Dua projek kenderaan Polis Bangladesh berjumlah Tk6,609.06 crore.
• Dana kerajaan akan menanggung Tk50,041.20 crore, kira-kira 86.1% daripada pakej tersebut.
• Kelulusan lain meliputi bekalan air, terusan, infrastruktur luar bandar, perumahan, lima institut perubatan nuklear dan dua telaga gas Titas.
• Jumlah belanjawan baharu yang disenaraikan secara terperinci dan kenaikan bagi projek yang dipinda melebihi jumlah yang diumumkan sebanyak kira-kira Tk177.56 crore.
• Lima projek yang masing-masing berharga kurang daripada Tk50 crore telah diluluskan secara berasingan sebelum ini dan dibentangkan kepada mesyuarat.