Bangladesh Arah Siasatan Vaksin Campak Ketika Jumlah Kematian Disahkan dan Disyaki Mencecah 1,269

Keputusan vaksin diteliti ketika kanak-kanak terus meninggal dunia

Bangladesh mengarahkan siasatan terhadap kelewatan dan dakwaan kegagalan dalam pembelian serta pengedaran vaksin campak selepas Direktorat Jeneral Perkhidmatan Kesihatan merekodkan 1,269 kematian yang disahkan dan disyaki pada tahun ini. Bahagian Kabinet mengeluarkan pemberitahuan itu pada 4 November 2026, dengan memberi suruhanjaya tersebut 60 hari bekerja untuk mengenal pasti punca masalah dan pihak yang bertanggungjawab.

Siasatan itu akan meneliti keputusan semasa pentadbiran sementara pimpinan Prof Muhammad Yunus, yang memegang jawatan dari 8 Ogos 2024 hingga 17 Februari 2026. Penubuhannya menyusuli amaran mengenai kekurangan vaksin, perubahan kaedah pembelian vaksin dan kematian yang berlaku selama berbulan-bulan semasa wabak yang menjejaskan kanak-kanak di seluruh negara.

Enam lagi kanak-kanak meninggal dunia dengan gejala campak dalam tempoh 24 jam yang berakhir pada 8 pagi, 4 November. Jumlah kematian negara itu merangkumi 105 kematian akibat campak yang disahkan dan 1,164 kematian yang disyaki. Kanak-kanak berusia bawah lima tahun paling terjejas oleh wabak itu.

Bekas Hakim Bahagian Mahkamah Tinggi Mamnoon Rahman akan mempengerusikan suruhanjaya itu. Anggota lain ialah Presiden Kolej Pakar Perubatan dan Pakar Bedah Bangladesh, Prof Dr Moudud Hossain Alamgir, serta setiausaha tambahan Bahagian Perkhidmatan Kesihatan, ANM Moinul Islam.

Siasatan itu menggabungkan dua isu mendesak: akauntabiliti berhubung keputusan vaksin terdahulu dan keperluan berterusan untuk melindungi kanak-kanak. Wabak itu berterusan di bawah kerajaan yang menggantikan pentadbiran sementara, meskipun program vaksinasi kecemasan telah dilaksanakan.

Perkara yang diarahkan untuk disiasat oleh suruhanjaya

Kerajaan menubuhkan suruhanjaya itu di bawah Seksyen 3 Akta Suruhanjaya Siasatan, 1956. Tugas utamanya ialah menelusuri punca kelewatan, ketidakaturan dan kegagalan pentadbiran dalam perolehan serta pengedaran vaksin, dan mengenal pasti tanggungjawab pihak yang terlibat.

Pemberitahuan Bahagian Kabinet menyatakan tugas pertama suruhanjaya itu sebagai:

mengenal pasti punca dan pihak yang bertanggungjawab atas kelewatan, ketidakaturan dan kegagalan pentadbiran dalam perolehan serta pengedaran vaksin campak.

Perolehan merujuk kepada proses mengatur pembiayaan, memilih pembekal dan membeli vaksin. Pengedaran ialah peringkat seterusnya: menghantar vaksin ke tempat kanak-kanak mendapatkannya. Mandat suruhanjaya itu merangkumi kedua-duanya, membolehkannya meneliti keputusan sebelum pesanan dibuat serta masalah dalam penghantaran bekalan.

Siasatan itu juga perlu mengesyorkan langkah untuk mencegah kejadian serupa dan boleh mencadangkan perubahan berkaitan lain yang dianggap perlu. Tempoh yang dinyatakan untuk diteliti berakhir pada 17 Februari 2026, walaupun 3 Februari turut disebut sebagai tarikh akhir dalam huraian pemberitahuan yang diterbitkan.

Suruhanjaya itu belum menentukan pihak yang bertanggungjawab. Tugasnya ialah menetapkan urutan keputusan dan kegagalan yang mendasari dakwaan tersebut, kemudian mengemukakan dapatan serta syor kepada kerajaan.

Perubahan dalam pembelian vaksin menjadi tumpuan

Sehingga 2024, Bangladesh memperoleh vaksin melalui perolehan terus menerusi UNICEF, dengan bantuan penderma sebagai sumber utama pembiayaan. Pada 2025, kerajaan sementara beralih kepada pembelian melalui tender terbuka yang dibiayai daripada belanjawan hasil.

Tender terbuka membolehkan pembekal bersaing untuk mendapatkan kontrak kerajaan. Peralihan perbelanjaan kepada belanjawan hasil turut mengubah kaedah pembiayaan, dengan meletakkan pembelian itu di bawah perbelanjaan tetap kerajaan dan bukannya bergantung terutamanya kepada sokongan penderma.

Perubahan itu memberi siasatan urutan perkara yang jelas untuk diteliti: bagaimana kaedah pembelian baharu diperkenalkan, bila dana dan kelulusan tersedia, serta sejauh mana pesanan memenuhi keperluan vaksin negara. Pembelian dan penghantaran vaksin ialah langkah yang saling berkait, maka kelewatan pada peringkat awal boleh menyebabkan perkhidmatan vaksinasi menunggu bekalan.

Aktiviti vaksinasi turut terganggu semasa pergolakan yang menyusuli kebangkitan Julai dan protes berpanjangan oleh pekerja yang terlibat dalam program imunisasi. Mandat luas suruhanjaya itu membolehkannya meneliti bagaimana keputusan pentadbiran, aturan bekalan dan gangguan perkhidmatan menjejaskan ketersediaan vaksin.

UNICEF menyatakan amaran berulang mengenai kekurangan bekalan

Wakil UNICEF di Bangladesh, Rana Flowers, berkata pada sidang media 20 Mei bahawa UNICEF telah menghantar lima atau enam surat kepada kementerian kesihatan mengenai kekurangan vaksin dan mengadakan sekurang-kurangnya 10 mesyuarat. Kenyataan beliau meletakkan amaran berulang itu dalam tempoh yang kini sedang diteliti.

Surat bertarikh 10 Februari memberi amaran kepada penasihat kesihatan ketika itu, Nurjahan Begum, mengenai kekurangan vaksin yang bakal berlaku. Surat itu dihantar dua hari sebelum pilihan raya kebangsaan dan seminggu sebelum pentadbiran sementara meninggalkan jawatan pada 17 Februari.

Amaran itu penting kerana keputusan perlu dibuat sebelum bekalan habis. Pegawai perlu mengatur pembelian dan penghantaran lebih awal supaya perkhidmatan vaksinasi dapat diteruskan. Suruhanjaya boleh meneliti bila amaran sampai kepada pejabat yang bertanggungjawab, tindakan yang diambil selepas itu dan bahagian proses yang mengalami kelewatan.

Kritikan awam meningkat pada April dan Mei apabila kekurangan vaksin menjadi perbincangan meluas dan kanak-kanak terus meninggal dunia. Protes menyasarkan pentadbiran sementara dan pihak berkuasa kesihatan berhubung dakwaan bahawa vaksin tidak diperoleh tepat pada waktunya.

Perkembangan wabak dan siasatan

Aktiviti campak dilaporkan bermula pada Januari 2026, dengan jangkitan meningkat pada Mac. Direktorat Jeneral Perkhidmatan Kesihatan menggunakan 15 Mac sebagai tarikh permulaan bagi angka kumulatif kemasukan ke hospital yang dinyatakan dalam kemas kini terkininya.

Tarikh-tarikh penting menghubungkan perubahan dalam pembelian vaksin, amaran kepada pegawai dan keputusan untuk menjalankan siasatan:

• 8 Ogos 2024: Pentadbiran sementara pimpinan Muhammad Yunus memegang jawatan.
• 2025: Pentadbiran itu beralih kepada tender terbuka bagi vaksin di bawah belanjawan hasil, menggantikan aturan terdahulu yang tertumpu pada UNICEF dan pembiayaan penderma.
• 10 Februari 2026: UNICEF menghantar amaran mengenai kekurangan vaksin yang bakal berlaku kepada penasihat kesihatan ketika itu, Nurjahan Begum.
• 17 Februari: Tempoh pentadbiran sementara berakhir.
• 15 Mac: Tarikh permulaan bagi jumlah kemasukan ke hospital dalam kemas kini kebangsaan terkini.
• 20 Mei: Wakil UNICEF Rana Flowers mendedahkan secara terbuka bahawa surat dan mesyuarat berulang telah diadakan mengenai kekurangan bekalan.
• 4 November: Bahagian Kabinet mengeluarkan pemberitahuan untuk menubuhkan suruhanjaya siasatan.

Suruhanjaya itu ditubuhkan kira-kira lapan setengah bulan selepas pentadbiran sementara meninggalkan jawatan. Tempoh pelaporannya bermula pada tarikh pemberitahuan dan berlangsung selama 60 hari bekerja, bukannya 60 hari kalendar.

Gambaran daripada angka kesihatan

Direktorat Jeneral Perkhidmatan Kesihatan merekodkan 1,325 kes baharu campak yang disyaki dalam tempoh 24 jam berakhir pada 4 November, menjadikan jumlah kumulatif kes disyaki sebanyak 234,148. Sebanyak 77 lagi jangkitan disahkan melalui ujian makmal, menjadikan jumlah kes disahkan sebanyak 24,150.

Kes disyaki ialah pesakit yang gejalanya menyebabkan petugas kesihatan mengesyaki campak. Pengesahan makmal memberikan diagnosis yang lebih khusus melalui ujian. Kemas kini kesihatan itu menyenaraikan kedua-dua kategori secara berasingan, maka pembaca perlu meneliti setiap siri seperti yang dilaporkan dan bukannya menggabungkannya menjadi jumlah kes baharu.

Perhatian yang sama perlu diberikan kepada angka kematian. Jumlah gabungan 1,269 merangkumi 105 kematian yang disahkan dan 1,164 kematian yang disyaki. Keenam-enam kematian yang baru direkodkan melibatkan kanak-kanak dengan gejala campak; jumlah kematian yang disahkan kekal tidak berubah.

Sejak 15 Mac, hospital di seluruh negara telah menerima 208,634 pesakit yang disyaki menghidap campak, dan 199,894 daripadanya telah pulih. Jumlah itu kira-kira 95.8% daripada kemasukan yang dilaporkan. Pengiraan tersebut meninggalkan 8,740 pesakit yang belum termasuk dalam jumlah pemulihan yang direkodkan, namun kemas kini itu tidak memberikan pecahan status mereka.

Skala kemasukan ke hospital menunjukkan betapa besarnya tekanan wabak terhadap perkhidmatan kesihatan. Bagi keluarga yang terjejas, siasatan itu menyentuh rangkaian peristiwa yang nyata: sama ada vaksin dipesan tepat pada masanya, bekalan sampai ke perkhidmatan vaksinasi dan kanak-kanak sempat mendapat perlindungan sebelum jangkitan merebak.

Siapa yang boleh disoal, dan siapa yang akan menyokong siasatan?

Suruhanjaya itu boleh mengunjungi mana-mana tempat di Bangladesh serta memanggil dan menyoal mana-mana individu sebagai sebahagian daripada siasatannya. Kuasa itu membolehkannya mendapatkan penjelasan daripada mereka yang terlibat dalam keputusan pembelian, kelulusan pentadbiran dan pengedaran vaksin.

Bahagian Perkhidmatan Kesihatan akan menyediakan bantuan urus setia dan bantuan lain yang diperlukan. Bahagian itu juga perlu menanggung perbelanjaan suruhanjaya dan menugaskan pegawai daripada bahagian itu atau organisasi bawahannya untuk menyokong kerja siasatan.

Aturan itu memberikan suruhanjaya akses kepada sokongan pentadbiran dalam sistem kesihatan yang keputusan vaksinnya sedang diteliti. Pemberitahuan itu menggariskan kuasa dan sumber siasatan, manakala para pesuruhjaya akan menjalankan siasatan serta menyediakan dapatan mereka.

Tarikh akhir pelaporan dikira dari 4 November, namun tiada tarikh kalendar untuk penyerahan atau penerbitan dapatan kepada umum dinyatakan. Langkah rasmi seterusnya ialah menyerahkan laporan kepada kerajaan dalam tempoh 60 hari bekerja yang ditetapkan.

Wabak berterusan di bawah kerajaan pengganti

Kerajaan pimpinan Tarique Rahman, yang mengambil alih selepas pilihan raya kebangsaan, melancarkan program vaksinasi kecemasan. Namun, kematian terus berlaku dan jumlah kematian disahkan serta disyaki mencecah 1,269 pada 4 November.

Siasatan itu tertumpu pada tempoh pentadbiran sementara, manakala kerajaan semasa kekal bertanggungjawab terhadap usaha menangani wabak yang berterusan. Kedua-duanya berkait: menelusuri keputusan terdahulu dapat membantu mengenal pasti perubahan yang diperlukan dalam pembelian dan pengedaran, sementara kanak-kanak masih memerlukan akses kepada vaksinasi dan rawatan.

Oleh itu, syor suruhanjaya akan membawa kepentingan yang melangkaui penentuan pihak yang bertanggungjawab. Mandatnya secara jelas menyeru langkah untuk mencegah kejadian berulang, menjadikan kebolehpercayaan bekalan vaksin pada masa hadapan sebahagian daripada siasatan, di samping keputusan yang mendahului wabak ini.

Perkara Utama

• Bangladesh menubuhkan suruhanjaya pada 4 November 2026 untuk menyiasat dakwaan kelewatan, ketidakaturan dan kegagalan pentadbiran dalam perolehan serta pengedaran vaksin campak.
• Bekas Hakim Bahagian Mahkamah Tinggi Mamnoon Rahman akan mengetuai siasatan yang dianggotai tiga orang.
• Siasatan itu tertumpu pada pentadbiran sementara pimpinan Muhammad Yunus dan perlu menyerahkan laporan dalam tempoh 60 hari bekerja dari tarikh pemberitahuan.
• Direktorat Jeneral Perkhidmatan Kesihatan merekodkan 105 kematian campak yang disahkan dan 1,164 kematian yang disyaki, menjadikan jumlah gabungan 1,269.
• Wakil UNICEF Rana Flowers berkata organisasi itu menghantar lima atau enam surat amaran mengenai kekurangan bekalan dan mengadakan sekurang-kurangnya 10 mesyuarat dengan kementerian kesihatan.
• Suruhanjaya itu boleh mengunjungi lokasi di seluruh negara, memanggil individu dan mengesyorkan perubahan bagi mencegah kegagalan vaksin pada masa hadapan.