Inflasi Uzbekistan Meningkat kepada 6.5% apabila Harga Makanan dan Tambang Tashkent Naik

Makanan dan pengangkutan menambah tekanan baharu terhadap belanjawan isi rumah

Inflasi tahunan Uzbekistan meningkat kepada 6.5% pada Oktober 2026, apabila harga makanan yang lebih tinggi, tambang pengangkutan awam baharu di Tashkent dan kenaikan tarif air menambah perbelanjaan isi rumah. Harga pengguna meningkat sebanyak 0.6% pada bulan itu, menurut kenyataan Jawatankuasa Statistik Kebangsaan yang diterbitkan pada 5 November.

Kadar tahunan meningkat sedikit daripada 6.4% pada September, walaupun kenaikan harga bulanan perlahan daripada 0.7%. Berbanding Oktober 2025, ketika inflasi tahunan berada pada 7.8%, kadar kenaikan harga masih 1.3 mata peratusan lebih rendah. Harga meningkat sebanyak 4.8% antara Januari hingga Oktober, berbanding 5.7% dalam tempoh sama pada 2025.

Makanan dan minuman bukan alkohol menyumbang 62.9% daripada kenaikan bulanan pada Oktober. Harga telur meningkat 5.2%, manakala timun dan terung masing-masing naik 9%. Di Tashkent, tambang metro dan bas bandar masing-masing meningkat 26.1%, sekali gus mendorong inflasi bulanan ibu kota itu kepada 0.9%, kadar tertinggi antara wilayah.

Harga barangan lain pula menurun. Harga lemon jatuh 15%, anggur 7.5% dan gula 2.2%. Tambang penerbangan domestik turun 1.4%. Penurunan itu sedikit melegakan, namun purata nasional masih mencerminkan kenaikan kos makanan, pengangkutan dan perkhidmatan asas.

Makna angka inflasi

Angka bulanan Oktober membandingkan harga dengan September. Angka tahunan pula membandingkannya dengan Oktober 2025. Kedua-dua ukuran ini boleh bergerak ke arah berbeza kerana meliputi tempoh yang berlainan: kenaikan pada bulan terkini lebih kecil berbanding September, sementara kenaikan sepanjang 12 bulan sebelumnya meningkat sedikit.

Kadar inflasi tahunan 6.5% bermakna bakul barangan yang bernilai 100 som setahun lalu kini berharga kira-kira 106.5 som. Kadar kenaikan yang dialami setiap isi rumah berbeza, bergantung pada jumlah perbelanjaan untuk barangan seperti daging, bahan api, pengangkutan awam atau pendidikan.

Harga makanan meningkat 1% pada Oktober dan 6.4% sepanjang tahun. Inflasi makanan tahunan meningkat daripada 6.3% pada September. Harga perkhidmatan naik 0.6% pada bulan itu, dengan kenaikan tahunan meningkat daripada 7% kepada 7.3%. Harga barangan bukan makanan naik 0.2% pada bulan itu, manakala kadar tahunan bagi kategori tersebut perlahan daripada 5.8% kepada 5.6%.

Kenaikan harga perkhidmatan masih jauh lebih perlahan berbanding setahun lalu. Kadar inflasi tahunan bagi perkhidmatan ialah 14.4% pada Oktober 2025, berbanding 7.3% pada Oktober ini. Antara Januari hingga Oktober, harga perkhidmatan meningkat 6.3%, berbanding 12.7% dalam tempoh sama pada 2025.

Perkembangan utama berlaku dalam tempoh beberapa bulan:

• Jun 2026: harga arang batu untuk isi rumah meningkat kepada 2.1 kali ganda daripada paras sebelumnya selepas kawal selia harga oleh kerajaan ditamatkan.
• September 2026: inflasi tahunan berada pada 6.4%, dengan kenaikan harga bulanan sebanyak 0.7%.
• Oktober 2026: tambang pengangkutan baharu di Tashkent dan kenaikan tarif air di tiga wilayah berlaku seiring peningkatan inflasi tahunan kepada 6.5%.
• 5 November 2026: Jawatankuasa Statistik Kebangsaan menerbitkan keputusan bagi Oktober.

Telur dan daging mendorong kenaikan kos makanan

Telur mencatat kenaikan bulanan terbesar dalam kalangan makanan utama yang disenaraikan di luar kategori buah-buahan dan sayur-sayuran. Kenaikan 5.2% pada Oktober menjadikan harganya 12.7% lebih tinggi berbanding setahun lalu. Harga susu meningkat purata 1% pada bulan itu dan 5% secara tahunan, manakala roti daripada tepung premium masing-masing naik 0.7% dan 3.6%.

Harga daging terus meningkat. Harga paha dan kaki ayam naik 1.6% pada Oktober, manakala daging kambing, ikan dan makanan laut meningkat 1.4%. Daging lembu bertulang dan ayam seekor masing-masing naik 1.2%, daging kisar 1.1% dan daging lembu tanpa tulang 0.9%.

Angka tahunan menunjukkan kesan kenaikan itu yang berbeza terhadap perbelanjaan isi rumah. Harga daging kambing 19.5% lebih tinggi berbanding Oktober 2025, daging lembu tanpa tulang 17.1% lebih tinggi, daging lembu bertulang 15.6% lebih tinggi dan daging kisar 14.8% lebih tinggi. Harga ayam seekor naik 2.1%, manakala paha dan kaki ayam meningkat 3.3%, jauh lebih rendah berbanding kenaikan tahunan harga daging lembu dan kambing.

Harga gula pula bergerak bertentangan pada Oktober, dengan penurunan 2.2%. Harganya masih 0.6% lebih tinggi berbanding setahun lalu. Bagi isi rumah yang membeli gabungan barangan asas yang sama, gula yang lebih murah hanya mengimbangi sebahagian daripada kenaikan harga barangan lain.

Hasil bermusim bergerak dalam kedua-dua arah

Harga terung dan timun masing-masing meningkat 9% pada Oktober, diikuti tomato sebanyak 8.8%, lada benggala 8.7% dan kentang 5.3%. Perubahan bermusim terus mempengaruhi harga buah-buahan dan sayur-sayuran.

Namun, beberapa sayur-sayuran masih lebih murah berbanding Oktober 2025. Harga terung turun 31.6%, timun 21.2% dan kentang 3.5%. Harga tomato meningkat 4.7% sepanjang tahun, manakala lada benggala naik 2.5%.

Harga buah-buahan secara umumnya menurun pada bulan itu. Harga lemon jatuh 15%, anggur 7.5%, epal 3% dan pisang 1.3%. Berbanding setahun lalu, harga anggur 19.7% lebih rendah dan pisang 6.9% lebih rendah, manakala lemon masih 11.3% lebih mahal dan epal 4.6% lebih mahal.

Tidak termasuk buah-buahan dan sayur-sayuran, harga pengguna meningkat 0.5% pada Oktober dan 6.8% sepanjang tahun, turun daripada kadar tahunan 8.6% setahun lalu. Harga dalam ukuran ini meningkat 6.1% antara Januari hingga Oktober, berbanding 7.2% dalam tempoh yang sama pada 2025.

Pengguna pengangkutan di Tashkent berdepan tambang lebih tinggi

Tambang baharu di Tashkent meningkatkan kos perjalanan metro dan bas bandar yang diukur sebanyak 26.1%. Kenaikan tambang bas di ibu kota itu menyebabkan purata nasional bagi perkhidmatan bas bandar meningkat 7.1%. Jawatankuasa mengambil kira kaedah pembayaran yang berbeza dan membandingkan perjalanan setara ketika mengira perubahan dari September ke Oktober.

Tambang teksi meningkat purata 1.3% di seluruh Uzbekistan, termasuk 2.5% di Tashkent. Oleh itu, penduduk ibu kota berdepan harga lebih tinggi bagi beberapa bentuk perjalanan harian pada bulan yang sama.

Tambang kereta api juga meningkat. Tambang kereta api pinggir bandar naik 1.4% pada Oktober dan 8.8% sepanjang tahun. Tiket untuk perjalanan kereta api jarak jauh meningkat 0.6% pada bulan itu dan 12.5% secara tahunan. Jawatankuasa mengaitkan perubahan tarif kereta api dengan pergerakan nilai som berbanding franc Switzerland serta semakan terhadap faktor yang digunakan dalam pengiraan tambang.

Tambang penerbangan domestik turun 1.4% pada Oktober dan 4.9% lebih rendah berbanding setahun lalu. Jawatankuasa mengaitkan penurunan bulanan itu dengan pengukuhan nilai som berbanding euro. Tambang penerbangan antarabangsa meningkat 0.7% apabila surcaj bahan api yang lebih tinggi mengatasi kesan mata wang yang lebih kukuh, meskipun tambang masih 2.5% lebih rendah berbanding Oktober 2025.

Harga bahan api kekal jauh lebih tinggi berbanding tahun lalu

Harga petrol meningkat 1% pada Oktober dan 19.5% sepanjang tahun. Kenaikan bulanan berbeza mengikut gred: AI-92 naik 0.5%, AI-95 sebanyak 2.6%, manakala AI-98 dan AI-100 masing-masing 5.3%.

Harga yang direkodkan bagi setiap liter ialah antara 10,500 hingga 18,000 som untuk AI-92, antara 13,500 hingga 21,500 som untuk AI-95, dan antara 16,500 hingga 28,000 som untuk AI-98 dan AI-100. Julat ini menunjukkan perbezaan harga yang diperhatikan bagi setiap gred.

Harga propana meningkat 0.4% pada Oktober, menjadikannya 44.7% lebih mahal berbanding setahun lalu. Harga tertinggi yang direkodkan mencecah 10,000 som seliter. Harga metana tidak berubah pada bulan itu tetapi berada 10% lebih tinggi berbanding Oktober 2025.

Pengiraan harga bahan api menggunakan data pihak berkuasa cukai bagi tempoh 1 hingga 25 Oktober. Ahli statistik meneliti 29,245 catatan harga petrol daripada 858 premis, 8,464 catatan harga propana daripada 368 premis dan 14,284 catatan harga metana daripada 570 premis. Catatan merujuk kepada pemerhatian harga yang direkodkan, maka sesebuah premis boleh menyumbang beberapa pemerhatian.

Perkhidmatan berkaitan pembelajaran memandu, menduduki ujian memandu dan mendapatkan lesen meningkat 0.8% pada Oktober dan 7.5% sepanjang tahun. Maka, kenaikan kos turut meliputi aspek penggunaan kenderaan yang lain, bukan sekadar pembelian bahan api.

Air, pemanasan dan pendidikan menambah bil

Tarif air sejuk dan pembetungan meningkat di wilayah Navoi, Samarkand dan Tashkent. Di seluruh Uzbekistan, harga purata perkhidmatan ini naik 4.7% pada Oktober dan 7.7% sepanjang tahun. Wilayah Tashkent ialah kawasan pentadbiran yang berasingan daripada bandar Tashkent.

Harga arang batu yang dijual kepada isi rumah pada harga pasaran meningkat 0.3% pada Oktober, manakala kayu api naik 0.5%. Kenaikan harga arang batu itu menyusuli pelarasan jauh lebih besar pada Jun, apabila penamatan kawal selia harga oleh kerajaan menyebabkan harga arang batu untuk isi rumah meningkat kepada 2.1 kali ganda paras sebelumnya.

Yuran pendidikan swasta turut meningkat. Yuran tadika swasta naik 0.6%, sekolah swasta 0.5% dan universiti swasta 0.1%. Caj bagi perkhidmatan seumpamanya di institusi pendidikan negeri tidak berubah.

Yuran tutor persendirian meningkat 1.6% pada Oktober dan 6.3% sepanjang tahun. Yuran kursus bahasa asing naik 0.8% pada bulan itu dan 5.3% secara tahunan, menambah kos pendidikan bagi keluarga yang membayar kelas di luar waktu persekolahan biasa.

Insurans dan perkhidmatan kewangan mencatat kenaikan tahunan terpantas dalam kalangan kategori perbelanjaan utama, iaitu 44.5%, dengan kenaikan 44.1% sejak awal tahun. Perumahan, air, elektrik, gas dan bahan api lain meningkat 11.8% secara tahunan, pengangkutan 7.6%, manakala perkhidmatan restoran dan hotel 7.4%. Pakaian dan kasut serta penjagaan kesihatan mencatat kenaikan tahunan lebih perlahan, iaitu 3.1%.

Wilayah yang mencatat kenaikan harga tertinggi

Tashkent mencatat inflasi bulanan tertinggi, iaitu 0.9%, dan kadar tahunan tertinggi, iaitu 7.4%. Kenaikan bulanan itu berlaku serentak dengan kenaikan tambang pengangkutan awam. Wilayah Samarkand menyusul dengan inflasi bulanan 0.8%, manakala wilayah Navoi dan Tashkent masing-masing mencatat 0.7%.

Inflasi bulanan berada pada 0.6% di wilayah Andijan, Kashkadarya, Surkhandarya dan Syrdarya. Harga naik 0.5% di Karakalpakstan serta wilayah Bukhara, Jizzakh, Namangan, Fergana dan Khorezm.

Syrdarya mencatat kadar tahunan terendah, iaitu 5.5%, berbanding 5.9% di Bukhara dan 6% di Karakalpakstan. Jurang antara Syrdarya dengan bandar Tashkent ialah 1.9 mata peratusan. Kadar tahunan Samarkand ialah 6.7%, Fergana 6.6%, manakala wilayah Kashkadarya, Tashkent dan Khorezm masing-masing mencatat 6.5%.

Jawatankuasa merekodkan julat kenaikan bulanan antara wilayah yang agak kecil, iaitu daripada 0.5% hingga 0.9%. Dalam purata wilayah tersebut, tekanan yang dihadapi isi rumah berbeza mengikut perkhidmatan yang digunakan dan barangan yang dibeli.

Bagaimana indeks mengukur tekanan harga

Makanan dan minuman bukan alkohol menambah 0.39 mata peratusan kepada inflasi bulanan Oktober, menyumbang 62.9% daripada kenaikan itu. Perumahan dan utiliti bersama pengangkutan menyumbang 0.12 mata peratusan, manakala kategori selebihnya menyumbang 0.11 mata peratusan. Bahagian sumbangan ini mencerminkan perubahan harga dan wajaran setiap kategori dalam perbelanjaan isi rumah.

Antara Januari hingga Oktober, makanan menyumbang 1.48 mata peratusan, perumahan, utiliti dan bahan api 1.23 mata, manakala pengangkutan 0.65 mata. Jumlah sumbangan ketiga-tiga kategori itu ialah 3.36 mata daripada kenaikan tidak dibundarkan sebanyak 4.82 mata, atau kira-kira 70%.

Indeks harga pengguna 2026 meliputi 517 item, termasuk 419 barangan dan 98 perkhidmatan, berbanding 510 item pada 2025. Lebih 3 juta catatan harga diproses sepanjang Oktober. Pengumpulan data dijalankan dari hari pertama hingga 25 haribulan setiap bulan di Nukus, Tashkent, pusat wilayah serta bandar dan pusat daerah terpilih.

Sejak Januari, jawatankuasa turut mengira indeks analisis menggunakan formula Young geometri, iaitu kaedah berbeza untuk menggabungkan perubahan harga individu. Indeks itu menunjukkan kenaikan bulanan 0.7% dan kenaikan 3.8% berbanding Disember 2025. Kadar inflasi utama yang diterbitkan menggunakan formula Young aritmetik terubah suai, yang penggunaannya disyorkan oleh pakar Tabung Kewangan Antarabangsa.

Bank Pusat menaikkan unjuran inflasi pada akhir 2026 daripada 6.5% kepada 7%. Kenyataan Oktober tidak memberikan tarikh tepat bagi perubahan tarif pada masa hadapan. Bagi isi rumah, keadaan semasa sudah jelas: kadar inflasi tahunan lebih rendah berbanding setahun lalu, sementara perbelanjaan makanan, perjalanan ulang-alik dan bil utiliti tertentu terus meningkat.

Perkara Utama

• Inflasi tahunan mencecah 6.5% pada Oktober 2026, meningkat daripada 6.4% pada September tetapi lebih rendah berbanding 7.8% setahun lalu.
• Harga naik 0.6% sepanjang Oktober dan 4.8% antara Januari hingga Oktober.
• Makanan dan minuman bukan alkohol menyumbang 62.9% daripada kenaikan bulanan.
• Tambang metro dan bas di Tashkent masing-masing meningkat 26.1%, manakala harga air dan pembetungan nasional naik 4.7%.
• Harga petrol 19.5% lebih tinggi berbanding setahun lalu, manakala propana naik 44.7%.
• Inflasi tahunan wilayah berkisar antara 5.5% di Syrdarya hingga 7.4% di bandar Tashkent.
• Unjuran Bank Pusat bagi inflasi pada akhir 2026 ialah 7%.