Malaysia Tangguhkan Tahanan Rumah Najib Selepas Bayaran RM50 Juta, dengan Alasan Persoalan Undang-undang

Denda dibayar, perintah mahkamah dikeluarkan, pemindahan ditangguhkan

Jabatan Peguam Negara Malaysia pada 6 November 2026 memohon agar pemindahan Najib Razak ke tahanan rumah ditangguhkan buat sementara waktu, selepas partinya membayar denda RM50 juta dan Mahkamah Tinggi Kuala Lumpur mengeluarkan perintah supaya beliau dibebaskan untuk menjalani tahanan di rumah sehingga 23 Ogos 2028.

Pertikaian itu berkisar pada sama ada pembayaran denda bermakna hukuman bekas perdana menteri itu dalam kes rasuah SRC International diteruskan di rumah atau telah selesai di sisi undang-undang. Jawapannya juga menentukan bila hukuman penjara berasingan selama 15 tahun dalam kes 1Malaysia Development Berhad perlu bermula.

Peguam Najib kemudian mengesahkan bahawa beliau masih berada di Penjara Kajang, meskipun keterangan saksi terdahulu menyatakan beliau berada dalam sebuah kereta perak yang meninggalkan kawasan penjara bersama konvoi. Jabatan Peguam Negara berkata beliau perlu kekal di tempat tahanannya sekarang sementara persoalan undang-undang itu diperjelas.

Beberapa persiapan untuk pemindahan itu telah pun selesai. UMNO, Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu, berkata parti itu telah melunaskan denda tersebut menerusi kutipan dana awam. Kediaman Najib di Kuala Lumpur juga telah diisytiharkan sebagai penjara, meliputi semua bangunan di atas tanah seluas 4,559 meter persegi.

Penangguhan itu segera dibantah oleh peguam Najib dan pemimpin UMNO, yang berkata syarat untuk tahanan rumah telah dipenuhi. Ia juga menangguhkan detik yang menurut Menteri Pengangkutan Anthony Loke akan mencetuskan peletakan jawatannya daripada Kabinet.

Najib, 73, memimpin Malaysia dari 2009 hingga 2018 dan secara konsisten menafikan sebarang salah laku. Beliau dipenjarakan sejak 23 Ogos 2022, selepas disabitkan dalam kes melibatkan dana RM42 juta milik SRC International.

Mengapa perkataan dalam pengampunan itu penting

Jabatan Peguam Negara mengenal pasti dua tafsiran yang mungkin bagi Perintah Pengampunan Bersyarat yang diberikan oleh Sultan Ibrahim pada 18 September 2026. Perintah itu membolehkan Najib menjalani baki hukumannya di bawah tahanan rumah sehingga 23 Ogos 2028, tertakluk kepada pembayaran denda RM50 juta dan pematuhan terhadap syarat-syaratnya.

Menurut tafsiran pertama, pembayaran itu hanya melunaskan denda. Hukuman penjara Najib dalam kes SRC International diteruskan sehingga 23 Ogos 2028, dengan rumahnya menjadi tempat beliau menjalani hukuman itu.

Jabatan Peguam Negara menjelaskan tafsiran tersebut dalam kenyataannya:

Di bawah tafsiran ini, tahanan rumah ialah kaedah atau tempat alternatif untuk menjalani baki hukuman penjara, dan bukannya penamatan hukuman penjara.

Menurut tafsiran kedua, pembayaran denda membolehkan pengampunan itu berkuat kuasa sepenuhnya dan menamatkan keseluruhan hukuman SRC International, termasuk pemenjaraan.

Perintah Pelepasan Selepas Pembayaran Denda oleh Mahkamah Tinggi, bertarikh 6 November, menimbulkan persoalan berkaitan. Menurut jabatan itu, perintah berkenaan mengarahkan pembebasan serta-merta sambil menetapkan bahawa Najib perlu menjalani baki hukuman di bawah tahanan rumah sehingga 23 Ogos 2028. Pihak berkuasa perlu menentukan bagaimana arahan-arahan itu boleh dilaksanakan serentak.

Jabatan Peguam Negara berkata penangguhan sementara itu bertujuan memastikan titah diraja dan perintah mahkamah dilaksanakan dengan tepat. Jabatan itu berkata tindakan selanjutnya akan menyusul selepas penelitian dan penjelasan dibuat, tanpa mengumumkan tarikh penyelesaian atau perbicaraan mahkamah.

Hukuman kedua menjadikan keputusan ini besar kesannya

Hukuman berasingan Najib dalam kes 1MDB dijadualkan bermula selepas beliau selesai menjalani hukuman SRC International. Oleh itu, maksud undang-undang bagi penyelesaian hukuman menjadi perkara utama dalam menentukan aturan tahanan beliau dalam masa terdekat.

Mahkamah menjatuhkan hukuman tambahan penjara 15 tahun terhadapnya pada Disember 2025 dalam kes rasuah dan pengubahan wang haram yang berasingan. Beliau sedang merayu keputusan itu. Kes tersebut turut mengenakan denda RM11.4 bilion.

Jabatan Peguam Negara memetik perintah mahkamah yang menetapkan hukuman 1MDB perlu menyusuli hukuman SRC International. Jabatan itu turut merujuk kepada penolakan Mahkamah Tinggi pada 14 Oktober 2026 terhadap permohonan untuk menangguhkan pelaksanaan hukuman 1MDB.

Jika hukuman SRC diteruskan sehingga Ogos 2028, hukuman berikutnya akan mengikut jadual itu. Jika pembayaran denda di sisi undang-undang menyelesaikan hukuman SRC sekarang, pihak berkuasa perlu menentukan kesannya terhadap permulaan hukuman 1MDB. Inilah sebabnya pertikaian tersebut melangkaui persoalan lokasi Najib akan ditahan.

Pasukan guaman Najib mengambil pendirian berbeza. Shafee & Co berkata prosiding 1MDB yang berasingan tidak mengubah kewajipan untuk melaksanakan pengampunan diraja dalam kes SRC International. Firma itu berkata persoalan mengenai kesan pengampunan tersebut perlu diputuskan oleh Mahkamah Tinggi.

Peguam mencabar kuasa untuk menangguhkan pemindahan

Shafee & Co menggesa ketua perkhidmatan penjara supaya menyempurnakan pemindahan Najib tanpa berlengah dan meminta Jabatan Peguam Negara menarik balik kenyataannya. Firma itu berhujah bahawa jabatan tersebut tidak mempunyai kuasa untuk menggantung pelaksanaan kuasa pengampunan oleh Yang di-Pertuan Agong.

Peguam Najib menyatakan pendirian itu dalam kenyataan mereka:

Peguam negara tidak mempunyai kuasa untuk menggantung hak pengampunan diraja.

Peguam itu berkata RM50 juta telah dibayar sepenuhnya kepada Mahkamah Tinggi Kuala Lumpur, yang kemudian mengeluarkan perintah bermeterai kepada pegawai yang bertanggungjawab di Penjara Kajang. Peguam Farhan Shafee mengesahkan bahawa mahkamah telah mengeluarkan perintah itu selepas denda dilunaskan.

Shafee & Co turut mempertikaikan masa tindakan itu. Firma tersebut berkata pengumuman pada September menyatakan pembayaran sebagai syarat untuk tahanan rumah dan tujuh minggu berlalu sebelum jabatan itu membangkitkan kebimbangan mengenai tafsirannya.

Peguam itu berkata peguam negara telah menghadiri mesyuarat Lembaga Pengampunan yang menasihati Yang di-Pertuan Agong dan sepatutnya membangkitkan sebarang kebimbangan di situ. Mereka berhujah bahawa sebarang pertikaian yang masih berbaki perlu dibawa ke hadapan hakim, bukannya dijadikan alasan untuk terus menahan Najib di Penjara Kajang.

Kediamannya telah diisytiharkan sebagai penjara

Menteri Dalam Negeri Saifuddin Nasution Ismail mengisytiharkan hartanah Najib di No. 11, Jalan Langgak Duta, Taman Duta sebagai penjara di bawah Seksyen 3 Akta Penjara 1995. Pengisytiharan itu disiarkan dalam Warta Persekutuan pada 6 November.

Pengisytiharan itu meliputi semua bangunan dan tanah seluas 4,559 meter persegi. Tujuan yang dinyatakan adalah untuk pemenjaraan atau penahanan orang yang berada dalam tahanan sah.

Peguam Najib berkata ini bermakna pemindahan yang dicadangkan akan memindahkannya antara dua penjara yang ditetapkan secara sah. Shafee & Co menggambarkan aturan itu seperti berikut:

"Pemindahan anak guam kami ke sana tidak mengeluarkannya daripada tahanan yang sah, sebaliknya memindahkannya dari sebuah penjara yang diwartakan ke penjara lain".

Pengisytiharan itu menetapkan lokasi yang sah bagi tahanan rumah yang dicadangkan. Peraturan praktikal merupakan satu lagi aspek perbahasan. Aturan yang dirancang itu dikatakan menghendaki Najib menjalani hukuman bersendirian di bawah pengawasan jabatan penjara, dengan sekatan terhadap lawatan keluarga.

Presiden Bersatu Muhyiddin Yassin, bekas perdana menteri dan menteri dalam negeri, meminta kerajaan dan Kementerian Dalam Negeri menjelaskan peraturan serta prosedurnya. Beliau bertanya sama ada sekatan itu akan menyerupai sekatan di penjara biasa.

Muhyiddin berkata sebarang keperluan untuk undang-undang tambahan perlu dibincangkan di Parlimen:

"Jika belum ada undang-undang yang mengawal tahanan rumah, apakah peraturan sedia ada? Jika undang-undang khas diperlukan, ia perlu digubal dan dibentangkan di Parlimen".

UMNO bertanya mengapa kebimbangan timbul selepas pembayaran

UMNO berkata proses pembayaran denda diselesaikan di Mahkamah Tinggi Kuala Lumpur pada pagi 6 November. Pegawai khas Najib, Ahmad Lutfi Azhar, hadir di mahkamah pada 11.30 pagi untuk menyelesaikan prosedur pentadbiran.

Parti itu mengumpulkan RM50 juta, kira-kira AS$12.3 juta, menerusi kempen awam. Parti itu kemudian mengumumkan penutupan akaun Tabung Solidariti Najib Razak, sambil berkata sumbangan orang ramai seterusnya tidak lagi diperlukan untuk tujuan tersebut.

Azalina Othman Said, ketua penerangan UMNO dan menteri undang-undang serta reformasi institusi Malaysia, bertanya bila Jabatan Peguam Negara mengenal pasti kebimbangannya dan mengapa ia dibangkitkan selepas pembayaran direkodkan dan perintah mahkamah dikeluarkan.

Dalam peranannya di parti, Azalina meminta penjelasan tentang asas undang-undang bagi penangguhan itu:

"UMNO menghormati kedudukan peguam negara sebagai penasihat undang-undang utama kerajaan. Parti ini menggesa AGC supaya segera menjelaskan asas undang-undang untuk menangguhkan pelaksanaan tahanan rumah".

Setiausaha Agung UMNO Asyraf Wajdi Dusuki turut membantah. Beliau berkata Yang di-Pertuan Agong telah menetapkan syarat melalui Lembaga Pengampunan Wilayah Persekutuan dan syarat-syarat itu telah dipenuhi. Pada pandangannya, menangguhkan pelaksanaan bermakna tidak menghormati perintah diraja.

Jabatan Peguam Negara menegaskan bahawa tujuannya adalah untuk melaksanakan titah dan perintah mahkamah berkaitan dengan betul, bukannya mempertikaikan atau mengetepikan keputusan Yang di-Pertuan Agong.

Keluarga Najib telah membuat persiapan untuk menyambut kepulangannya

Anak perempuan Najib, Nooryana Najwa, berkata keluarganya menjangkakan beliau akan pulang pada 6 November dan telah membuat persiapan untuk menyambutnya. Beliau berkata keluarga itu menerima perintah mahkamah untuk tahanan rumah selepas denda dibayar sekitar tengah hari.

Nooryana berkata perintah itu dibawa ke Penjara Kajang dan keluarga memahami bahawa pegawai penjara akan membawa Najib pulang. Menurutnya, waktu ketibaan yang dijangka berubah daripada 5 petang kepada 8.30 malam.

Beliau berkata keluarga menerima maklumat sekitar 2 petang bahawa Kementerian Dalam Negeri sedang memohon supaya pemindahan ditangguhkan, namun mereka terus menunggu kerana percaya perintah mahkamah itu mencukupi. Jabatan Peguam Negara kemudiannya mengeluarkan kenyataan yang meminta penangguhan.

Nooryana berterima kasih kepada para penyumbang Tabung Solidariti dan mempersoalkan mengapa sebarang syarat tambahan tidak dimaklumkan sebelum wang diterima. Beliau berkata beliau menyerahkan hujah undang-undang kepada peguam Najib.

Bagi keluarga itu, kesan langsungnya ialah hari yang dijangka berakhir dengan Najib berada di rumah sebaliknya berakhir dengan pasukan guamannya mengesahkan bahawa beliau masih di Penjara Kajang.

Loke mengaitkan peletakan jawatannya daripada Kabinet dengan tahanan rumah

Menteri Pengangkutan Anthony Loke berkata beliau akan meletak jawatan sebaik sahaja Najib mula menjalani hukuman di rumah. Loke mengetuai Parti Tindakan Demokratik, yang merupakan sebahagian daripada gabungan Pakatan Harapan pimpinan Perdana Menteri Anwar Ibrahim.

Loke mula-mula mengumumkan hasrat untuk meninggalkan Kabinet pada September sebagai bantahan terhadap pengampunan bersyarat itu. Beliau kemudian berkata Anwar memintanya kekal buat sementara waktu sehingga tahanan rumah bermula.

Pada 6 November, Loke menyatakan detik yang akan mencetuskan peletakan jawatannya:

"Sebaik sahaja (Najib) menjejakkan kaki ke rumahnya, ketika itulah saya akan meletak jawatan".

Loke berkata pendiriannya mencerminkan keputusan parti. Beliau berkata DAP menghormati kuasa perlembagaan Yang di-Pertuan Agong tetapi tidak bersetuju dengan pemberian tahanan rumah kepada seseorang yang terlibat dalam skandal yang menjejaskan ekonomi dan reputasi Malaysia.

Loke turut berkata beliau telah bertemu pegawai Kabinet dan kementerian untuk menyelesaikan urusan pentadbiran dan membuat persiapan bagi penyerahan tugas. Beliau berkata operasi Laluan Rel Pantai Timur dan Sistem Transit Laju Johor Bahru-Singapura akan bermula mengikut jadual, dan beliau akan terus menyumbang sebagai anggota Parlimen.

Bagaimana Najib sampai ke tahap ini

Penahanan Najib ketika ini bermula dengan kes SRC International, yang melibatkan RM42 juta dan sabitan atas kesalahan salah guna kuasa, pecah amanah jenayah serta pengubahan wang haram. Hukuman penjara asalnya ialah 12 tahun, dengan denda RM210 juta.

Tarikh-tarikh utama menunjukkan bagaimana hukuman itu berkembang menjadi pertikaian sekarang:

• Julai 2020: Najib menerima hukuman asal 12 tahun dalam kes SRC International.
• 23 Ogos 2022: Beliau mula menjalani hukuman selepas Mahkamah Persekutuan mengekalkan sabitannya.
• Januari 2024: Pengampunan diraja mengurangkan hukuman penjara kepada enam tahun dan denda kepada RM50 juta.
• Disember 2025: Beliau menerima hukuman berasingan 15 tahun dalam kes 1MDB, yang sedang dirayunya.
• 18 September 2026: Sultan Ibrahim memberikan pengampunan bersyarat yang membenarkan tahanan rumah sehingga 23 Ogos 2028.
• 14 Oktober 2026: Mahkamah Tinggi menolak permohonan untuk menangguhkan pelaksanaan hukuman 1MDB.
• 6 November 2026: UMNO membayar denda, Mahkamah Tinggi mengeluarkan perintah pelepasan dan Jabatan Peguam Negara meminta tahanan rumah ditangguhkan.

Pengampunan pada Januari 2024 mengurangkan hukuman penjara kepada separuh. Ia juga mengurangkan denda sebanyak RM160 juta, daripada RM210 juta kepada RM50 juta. Keputusan pada September 2026 kemudian menetapkan bahawa baki hukuman SRC boleh dijalani di rumah, tertakluk kepada syarat-syaratnya.

Skandal 1MDB yang lebih luas melibatkan dana pelaburan yang ditubuhkan pada 2009 di bawah Najib untuk menyokong infrastruktur dan pembangunan bandar. Penyiasat Amerika Syarikat menganggarkan sebanyak AS$4.5 bilion mungkin telah diselewengkan, dengan lebih AS$1 bilion didakwa disalurkan ke akaun yang dikaitkan dengan Najib.

Pendakwa raya menyatakan wang dipindahkan melalui syarikat cangkerang dan urus niaga yang rumit, dengan hasilnya digunakan untuk membeli hartanah mewah, kapal layar dan karya seni bernilai tinggi. Pembiaya Jho Low, yang dituduh mengatur skim itu, masih menjadi buruan. Najib berkata beliau dijadikan kambing hitam bagi operasi yang lebih luas itu.

Perkara Utama

• Jabatan Peguam Negara meminta tahanan rumah Najib ditangguhkan selepas UMNO membayar denda RM50 juta beliau.
• Persoalan utama ialah sama ada pembayaran itu menyelesaikan hukuman SRC International atau membolehkannya diteruskan di rumah sehingga 23 Ogos 2028.
• Jawapannya menentukan masa bermulanya hukuman penjara berasingan selama 15 tahun dalam kes 1MDB.
• Peguam Najib berkata jabatan itu tidak boleh menangguhkan pengampunan tersebut dan perlu membawa persoalannya ke Mahkamah Tinggi.
• Kediamannya di Taman Duta telah diisytiharkan sebagai penjara di bawah Akta Penjara 1995.
• Menteri Pengangkutan Anthony Loke berkata beliau akan meletak jawatan apabila Najib mula menjalani tahanan rumah.
• Pasukan guaman Najib mengesahkan beliau kekal di Penjara Kajang selepas penangguhan itu.